Mỹ phải vay tiền với giá đắt nhất 25 năm

Mỹ phải vay tiền với giá đắt nhất 25 năm

Lo ngại về núi nợ gần 40 ngàn tỷ USD và lạm phát dai dẳng đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn lên mức cao nhất kể từ năm 2001.

Chính phủ Mỹ vừa phải chấp nhận mức chi phí vay cao nhất trong 25 năm để bán trái phiếu kỳ hạn 30 năm, trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng lo ngại về núi nợ công đang phình to dưới thời Tổng thống Donald Trump, cũng như áp lực lạm phát vẫn chưa hoàn toàn được kiểm soát.

Trong phiên đấu giá 25 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vào ngày 13/08, lợi suất trúng thầu lên tới 5.22%, theo Bộ Tài chính Mỹ. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 8/2001, khi lợi suất đạt 5.52%. Sau thời điểm đó, Mỹ thậm chí đã tạm ngừng phát hành trái phiếu 30 năm trong gần 5 năm.

Mức lợi suất mới cũng cao hơn đáng kể so với 5.06% trong phiên đấu giá trái phiếu cùng kỳ hạn hồi tháng 7, và 4.91% ngay trước khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1/2025. Nói một cách đơn giản, Mỹ đang phải trả giá ngày càng đắt để vay tiền trong dài hạn.

Núi nợ gần 40 ngàn tỷ USD

Chi phí đi vay tăng lên trong bối cảnh tổng nợ của Mỹ đã phình lên gần 40 ngàn tỷ USD, đẩy tỷ lệ nợ trên GDP tiến gần mức cao kỷ lục.

Trong khi đó, cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã khiến giá cả đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp tăng mạnh, buộc nhà đầu tư phải yêu cầu mức lợi suất cao hơn để nắm giữ những trái phiếu có lãi suất cố định trong suốt 30 năm.

“Nhìn chung, đây là một vấn đề đối với Bộ Tài chính Mỹ. Họ buộc phải tài trợ cho Chính phủ với chi phí đắt đỏ hơn”, Gennadiy Goldberg, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại TD Securities, nhận định.

Phiên đấu giá trái phiếu 30 năm diễn ra chỉ một ngày sau khi Mỹ bán 42 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm với mức lợi suất cao nhất kể từ năm 2007.

Trong khoảng một thập kỷ qua, tổng nợ quốc gia và chi phí đi vay của Mỹ đã tăng gần gấp đôi, phần lớn do các chương trình chi tiêu khổng lồ trong đại dịch Covid-19. Hiện nay, Chính phủ Mỹ trả lãi nợ công còn nhiều hơn cả ngân sách quốc phòng.

Ông Trump quay trở lại Nhà Trắng với cam kết kiểm soát tài chính công. Tuy nhiên, nợ danh nghĩa của Mỹ kể từ đó lại tăng với tốc độ nhanh nhất ngoài giai đoạn đại dịch, sau khi chính quyền thúc đẩy thông qua gói cắt giảm thuế quy mô lớn mà Tổng thống gọi là dự luật “to và đẹp”.

Theo dữ liệu của chính phủ được Committee for a Responsible Federal Budget phân tích, lượng nợ do công chúng nắm giữ đã vượt GDP trong quý 1/2026.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự báo nợ công sẽ vượt mức đỉnh 106% GDP từng ghi nhận sau Thế chiến II vào cuối thập kỷ này, trước khi tăng lên 120% GDP vào năm 2036.

Lạm phát vẫn là bài toán khó

Nỗi lo về tài khóa còn bị khuếch đại bởi câu hỏi liệu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có đủ khả năng kiểm soát một đợt lạm phát mới hay không.

Giá năng lượng tăng mạnh do chiến tranh Iran đã làm trầm trọng thêm áp lực giá vốn đã xuất hiện từ thuế quan và làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI.

Lạm phát thường niên của Mỹ từng tăng lên 4.2% trong tháng 5, mức cao nhất trong ba năm, khi giá nhiên liệu leo thang trong giai đoạn căng thẳng nhất của cuộc xung đột.

Dù sau đó giảm xuống 3.4% trong tháng 7, lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed.

Tuy nhiên, lợi suất cao cũng đang trở thành một “cái giá đủ hấp dẫn” để giữ chân người mua.

Phiên đấu giá trái phiếu 30 năm ngày 13/08 có tỷ lệ bid-to-cover – thước đo mức độ nhu cầu so với lượng trái phiếu được chào bán – đạt 2.39 lần, cao hơn mức trung bình của 6 phiên đấu giá gần nhất.

Theo các chuyên gia, điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn sẵn sàng nắm giữ trái phiếu dài hạn của Mỹ, nhưng chỉ khi được trả một mức lợi suất đủ cao. “Con số này cho chúng ta thấy rằng vẫn còn nhu cầu đối với các tài sản thu nhập cố định dài hạn, nhưng tất cả đều phải có giá của nó”, ông Goldberg nói.

Mỹ chuyển sang vay ngắn hạn nhiều hơn

Bộ Tài chính Mỹ cho biết quy mô đấu giá các loại chứng khoán nợ dài hạn sẽ được giữ nguyên trong ít nhất vài quý tới. Theo giới phân tích, điều này có thể giúp hạn chế áp lực tăng thêm đối với lợi suất trái phiếu.

“Bộ Tài chính đã nói rõ rằng họ sẽ không tăng quy mô phát hành trái phiếu trả lãi cố định trong ít nhất vài quý tới”, Matthew Scott, người đứng đầu mảng giao dịch trái phiếu cốt lõi và đa tài sản tại AllianceBernstein, cho biết.

Điều đó đồng nghĩa nhu cầu vay thêm của Chính phủ Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục được đáp ứng chủ yếu bằng tín phiếu Kho bạc ngắn hạn.

Tuy nhiên, đây cũng là một con dao hai lưỡi.

Việc Mỹ ngày càng dựa vào các khoản vay ngắn hạn khiến tổng nợ trở nên nhạy cảm hơn với biến động lãi suất. Trái phiếu ngắn hạn đáo hạn nhanh hơn, đồng nghĩa Chính phủ phải liên tục vay mới để đảo nợ.

Nếu lãi suất vẫn ở mức cao, mỗi vòng quay nợ có thể khiến chi phí đi vay của Mỹ tiếp tục tăng.

Vương Đông