Trái phiếu Nhật Bản trở lại cuộc chơi sau hàng thập kỷ bị lãng quên

Trái phiếu Nhật Bản trở lại cuộc chơi sau hàng thập kỷ bị lãng quên

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) liên tục chạm các mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, trong đó lợi suất kỳ hạn 10 năm tuần trước đã vươn lên mức chưa từng thấy kể từ năm 1996.

Trái phiếu Nhật Bản bị bán tháo trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) bình thường hóa chính sách tiền tệ, trong khi thị trường lo ngại về kế hoạch chi tiêu của Thủ tướng Sanae Takaichi. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng đã đến lúc nhà đầu tư nhìn lại loại tài sản từng bị “bỏ quên” này.

“JGB đang dần chuyển từ trạng thái ‘không thể đầu tư’ sang ‘có thể đầu tư’ đối với các nhà đầu tư trái phiếu toàn cầu”, Masahiko Loo, Chiến lược gia cấp cao về thu nhập cố định tại State Street Investment Management, nhận định.

Theo ông Loo, lợi suất cao nhất trong nhiều thập kỷ đồng nghĩa nhà đầu tư “cuối cùng cũng được trả công” để nắm giữ trái phiếu Nhật Bản.

Lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm chạm 2.901% vào ngày 09/07 và hiện giao dịch quanh 2.781%, tăng hơn 70 điểm cơ bản kể từ đầu năm. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 20 năm cũng từng vọt lên 3.901% trong cùng ngày.

Trong thời gian dài, thị trường JGB chịu ảnh hưởng của chương trình kiểm soát đường cong lợi suất của BOJ, với mục tiêu lợi suất kỳ hạn 10 năm được duy trì “quanh 0%” nhằm hỗ trợ Nhật Bản thoát khỏi tình trạng giảm phát.

Nhật Bản chính thức từ bỏ chương trình kiểm soát đường cong lợi suất vào tháng 3/2024, một phần trong nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Charles Gave, đồng sáng lập hãng nghiên cứu Gavekal có trụ sở tại Hồng Kông, cho rằng lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản hiện cao hơn mức hợp lý.

“Tài sản nên mua tại Nhật Bản chính là thứ mà chẳng ai sở hữu: Trái phiếu Nhật Bản, đặc biệt là trái phiếu dài hạn. Thị trường trái phiếu Nhật Bản có lẽ là thị trường trái phiếu hấp dẫn nhất thế giới hiện nay”, ông viết trong một báo cáo nghiên cứu tuần trước.

Theo Gave, những nhà đầu tư chưa có tài sản tại Nhật Bản nên xây dựng một danh mục “cân bằng”, gồm 50% cổ phiếu và 50% trái phiếu. Những nhà đầu tư khác thậm chí nên thay thế trái phiếu châu Âu, trái phiếu Mỹ và vàng bằng trái phiếu dài hạn của Nhật Bản.

“Không lâu nữa, lợi suất trái phiếu Nhật Bản sẽ bắt đầu giảm và đồng yen sẽ tăng giá, đặc biệt nếu giá dầu duy trì ở mức hiện tại. Vì vậy, trái phiếu dài hạn Nhật Bản nhiều khả năng sẽ vượt trội đáng kể so với vàng nếu tính theo đồng yen trong tương lai gần”, ông nói.

Tuy nhiên, không phải tất cả giới phân tích đều đồng tình rằng trái phiếu Nhật Bản đang hấp dẫn.

Henning Potstada, Giám đốc toàn cầu phụ trách tài sản đa dạng tại công ty quản lý tài sản DWS của Đức, cho rằng các thị trường trái phiếu khác, chẳng hạn châu Âu, vẫn hấp dẫn hơn nhờ lãi suất chính sách cao hơn.

Ông chỉ ra rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang duy trì lãi suất ở mức 2.25%, trong khi lãi suất của BOJ là 1%.

Potstada cũng cho rằng tính bền vững của nợ công là vấn đề đáng lo ngại hơn đối với Nhật Bản. Tỷ lệ nợ trên GDP của Tokyo vượt 200%, so với 81.7% của Liên minh châu Âu (EU).

“Nếu đang có vị thế tại châu Âu, hãy tiếp tục nắm giữ hoặc thậm chí tăng thêm, bởi chúng tôi cho rằng vấn đề bền vững nợ sẽ còn kéo dài. Với những nhà đầu tư này, châu Âu mang lại sự ổn định”, ông nói.

Tác động toàn cầu

Lauren Hyslop, nhà quản lý đầu tư tại Mattioli Woods, cho biết khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tiếp tục tăng, nhà đầu tư đang “có chọn lọc” quay trở lại thị trường.

“Nhà đầu tư nước ngoài đã đổ tiền trở lại phân khúc kỳ hạn 20-30 năm khi lợi suất vượt 3.5%. Chỉ riêng năm 2025, dòng vốn kỷ lục 9.3 ngàn tỷ yen đã chảy vào trái phiếu dài hạn của Nhật Bản”, bà cho biết.

“Lợi suất kỳ hạn 10 năm ở khoảng 2.87% đang tiến gần mức mà phần lớn các tổ chức lớn xem là giá trị hợp lý, nhìn chung phù hợp với triển vọng tăng trưởng và lạm phát của Nhật Bản”, Hyslop nói thêm.

Tuy nhiên, các vị thế ở phân khúc trái phiếu siêu dài hạn vẫn là một “rủi ro hiện hữu”.

“Các công ty bảo hiểm nhân thọ có thể trở thành bên buộc phải bán nếu lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt 4.5%. Vì vậy, mức này vừa là cơ hội, vừa là vùng nguy hiểm”, Hyslop nhận định.

Theo bà, Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF), quỹ hưu trí lớn nhất thế giới, vẫn là người mua tiềm năng có sức ảnh hưởng lớn nhất. Bất kỳ động thái tái phân bổ nào từ khối tài sản 1.8 ngàn tỷ USD của GPIF sang trái phiếu trong nước đều có thể trở thành lực ổn định mạnh mẽ cho thị trường.

Hyslop cho rằng những thay đổi này mang ý nghĩa cấu trúc đối với thị trường trái phiếu toàn cầu.

“Nhật Bản đã dành hai thập kỷ làm ‘nhà tài trợ thầm lặng’ cho nguồn vốn vay giá rẻ trên toàn cầu. Kỷ nguyên đó đã kết thúc”, bà nói.

Ngày 10/07, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama được cho là đã tuyên bố Tokyo sẽ tìm cách khuyến khích các quỹ hưu trí, bao gồm GPIF, “tăng đáng kể đầu tư vào các tài sản tài chính Nhật Bản”.

Dù chính phủ đang nghiên cứu các biện pháp thúc đẩy dòng vốn này, hiện chưa có thay đổi ngay lập tức đối với các mục tiêu trung hạn của GPIF, theo Reuters.

“Khi lợi suất trong nước tăng, nhà đầu tư Nhật Bản đang đưa vốn hồi hương. Chỉ riêng quý 1/2026, họ đã bán 29.6 tỷ USD trái phiếu Mỹ, qua đó khiến các thị trường vốn đang phải đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn mất đi một nhóm người mua vốn được xem là ổn định trong lịch sử”, Hyslop cho biết.

John Sidawi, nhà quản lý danh mục cấp cao phụ trách tài sản thu nhập cố định toàn cầu tại Federated Hermes, nhận định dù lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã chạm mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, một “tổ hợp các yếu tố bất định” vẫn đang cản trở nhu cầu mua trái phiếu danh nghĩa.

“Cụ thể là những áp lực tài khóa mới xuất hiện và quan điểm phổ biến rằng BOJ vẫn đang đi sau đường cong trong việc nâng lãi suất”, ông nói.

“Tình hình càng trở nên phức tạp bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, yếu tố đang gây áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu toàn cầu nói chung”, Sidawi cho biết.

Vũ Hạo