Hàn Quốc: Cơn sốt chứng khoán kéo thế hệ 50-60 tuổi vào cuộc chơi đòn bẩy

Hàn Quốc: Cơn sốt chứng khoán kéo thế hệ 50-60 tuổi vào cuộc chơi đòn bẩy

Mỗi khi có chút thời gian rảnh tại phòng thí nghiệm nha khoa nơi mình làm việc, ông Lee lại không thể ngừng nhìn vào bảng giá cổ phiếu trên điện thoại.

“Thay vì chỉ dựa vào tiền lương, tôi muốn thực sự kiếm thêm tiền khi thị trường đang tăng mạnh. Ai cũng đang đầu tư nên tôi nghĩ mình cũng nên tham gia”, người đàn ông 62 tuổi nói.

Ông gần đây tăng mạnh tỷ trọng đầu tư vào cổ phiếu nội địa khi chỉ số KOSPI tiếp tục kéo dài chuỗi tăng kỷ lục. Áp lực phải tích lũy đủ tiền cho tuổi nghỉ hưu khiến ông bị cuốn vào chiến lược đầu tư mạo hiểm hơn khi chứng kiến thị trường bùng nổ.

Tuy nhiên, các khoản đầu tư của ông không hề an toàn. Ngôi nhà tại tỉnh Gyeonggi vẫn đang được tài trợ bằng khoản vay thế chấp dài hạn, trong khi ông còn phải chi trả cho việc học cello của con gái tại Đức, đồng nghĩa ông thực tế đang đầu tư bằng tiền đi vay.

Ông Lee là một phần trong xu hướng ngày càng rõ tại Hàn Quốc: nhóm người ở độ tuổi 50-60, vốn nổi tiếng với phong cách đầu tư thận trọng tập trung vào tiền gửi tiết kiệm và bất động sản, nay bắt đầu chấp nhận các chiến lược rủi ro cao hơn, bao gồm đầu tư cổ phiếu bằng đòn bẩy tài chính.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc, dư nợ margin của nhà đầu tư từ 50 tuổi trở lên tại 10 công ty chứng khoán lớn nhất nước đã vượt 60% tổng dư nợ 27.2 nghìn tỷ won (18.5 tỷ USD) trong quý 1 năm nay, cao gấp hơn hai lần cùng kỳ năm trước. Margin cho phép nhà đầu tư vay tiền từ công ty chứng khoán bằng cách thế chấp danh mục cổ phiếu hiện có.

Dư nợ thấu chi của nhóm khách hàng lớn tuổi tại 5 ngân hàng lớn nhất Hàn Quốc cùng dư nợ vay thẻ tín dụng tại 8 công ty thẻ hàng đầu cũng tăng hơn 3 nghìn tỷ won trong đầu năm 2026 so với cuối năm 2024.

Các chuyên gia xem đây là sự thay đổi đáng chú ý. Ngày càng nhiều người trung niên và lớn tuổi, vốn trước đây chủ yếu vay tiền cho sinh hoạt hoặc kinh doanh sau nghỉ hưu, nay tận dụng khả năng vay nợ để chạy theo lợi nhuận chứng khoán, tương tự hành vi đầu cơ của giới trẻ nhưng với quy mô tiền lớn hơn nhiều.

Khi KOSPI liên tục vượt các mốc lịch sử, nhiều nhà đầu tư lớn tuổi bị cuốn vào tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội kiếm lời, trong bối cảnh lo ngại ngày càng lớn về khả năng chuẩn bị tài chính cho tuổi già.

“Cho tới nay, bất động sản vẫn là công cụ tích lũy tài sản chủ đạo với người ở độ tuổi 50-60”, ông Hong Ki-yong, giáo sư quản trị kinh doanh tại Đại học Quốc gia Incheon, cho biết. “Nhưng khi chính phủ hiện gây áp lực mạnh hơn lên thị trường địa ốc, chứng khoán tăng nóng đã trở thành lựa chọn thay thế hấp dẫn”.

Ông Hong cho rằng người lớn tuổi thường dễ bị thúc đẩy tham gia thị trường khi thấy những người xung quanh kiếm được tiền. “Nhưng nhiều người không có sẵn tiền mặt vì khoản tiết kiệm đã bị hút vào trả nợ hoặc bất động sản. Nỗi sợ bỏ lỡ một cơ hội hiếm có đang khiến một số người phải vay tiền để đầu tư.”

Ông cảnh báo xu hướng này có thể phá hủy nghiêm trọng an toàn tài chính tuổi già nếu thị trường chứng khoán đang quá nóng bước vào giai đoạn điều chỉnh hoặc suy giảm kéo dài.

Margin đặc biệt nguy hiểm vì giá cổ phiếu giảm có thể kích hoạt bán giải chấp bắt buộc từ công ty chứng khoán, khiến nhà đầu tư đối mặt khoản lỗ lớn. Các khoản vay qua thẻ tín dụng còn rủi ro hơn do lãi suất và tỷ lệ nợ xấu vốn đã cao.

Theo ông Hong, việc sử dụng đòn bẩy tài chính ở nhóm lớn tuổi có thể khiến nhiều người rơi vào tình trạng tài chính cực kỳ mong manh nếu thị trường đảo chiều.

“Đầu tư bằng tiền vay ở người lớn tuổi có thể nguy hiểm với xã hội gấp nhiều lần so với nhóm trẻ tuổi. Nhiều người trong số họ là trụ cột gia đình”.

Ông cho rằng nếu tài chính của họ sụp đổ vì đầu tư đòn bẩy, cả gia đình có thể bị ảnh hưởng. “Và nếu quỹ hưu trí bị thổi bay bởi các khoản đầu cơ thua lỗ, điều đó có thể trực tiếp làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo ở người cao tuổi, cuối cùng buộc chính phủ phải tăng chi phúc lợi xã hội để xử lý hậu quả”.

Hàn Quốc hiện có tỷ lệ nghèo ở người cao tuổi cao nhất trong nhóm OECD, với 40.4% sống trong tình trạng nghèo tương đối, gần gấp ba mức trung bình OECD là 14.2%.

Vương Đông