Khi ‘đám đông’ bán tháo vàng, Trung Quốc âm thầm làm điều ngược lại

Khi ‘đám đông’ bán tháo vàng, Trung Quốc âm thầm làm điều ngược lại

Khi giới đầu tư nhỏ lẻ Trung Quốc hoảng loạn bán tháo vì vàng trang sức bốc hơi hơn 500 NDT/gram thì các ngân hàng thương mại lớn nhất nước này lại đồng loạt siết chặt giao dịch ký quỹ.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) vẫn mua ròng tháng thứ 19 liên tiếp.

Dù giá vàng đã hồi phục, nhưng sự phân hóa đầy kịch tính này đang hé lộ một câu chuyện hoàn toàn khác về vàng tại quốc gia tỷ dân.

Khi ‘đám đông’ bán tháo

Chỉ trong vòng vài tháng, vàng từ vị trí là “ông hoàng” của các kênh tài chính biến thành nỗi ám ảnh với hàng triệu nhà đầu tư Trung Quốc.

Giá vàng trang sức của các thương hiệu lớn như Chow Tai Fook, Chow Sang Sang giảm hơn 500 NDT/gram so với đỉnh đầu năm (từ hơn 1.700 NDT/gram xuống còn khoảng 1.200 NDT/gram), tương đương mức giảm gần 30%, khiến những người mua vào thời điểm giá cao chịu lỗ nặng.

Những người từng xếp hàng tranh nhau mua vàng hồi tháng 1 nay ngậm ngùi đối mặt với khoản lỗ ngày càng lớn.

Nhưng câu chuyện thú vị hơn nhiều so với một cú lao dốc thông thường. Kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, trong chương trình “Bình luận Kinh tế Tài chính” ngày 30/6, đã chỉ ra một hiện tượng đặc biệt: thị trường vàng đang bị chia cắt thành 2 thế giới hoàn toàn đối lập.

Giá vàng lao dốc hơn 30% từ đỉnh, các ngân hàng thương mại Trung Quốc siết chặt đầu cơ trong khi Ngân hàng Trung ương mua ròng tháng thứ 19. Ảnh: CFOTO

Một bên là dòng tiền đầu cơ ngắn hạn, định giá vàng dựa trên từng tín hiệu của Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh bất ngờ thể hiện lập trường “diều hâu”, họ lập tức bán tháo, coi vàng chỉ là một tài sản không sinh lời trong thời kỳ lãi suất tăng.

Bên kia là các ngân hàng trung ương toàn cầu, do Trung Quốc dẫn đầu, hoàn toàn bỏ qua biến động 20-30% trong ngắn hạn. Họ mua vàng với logic dài hạn: phi đô la hóa, phòng ngừa rủi ro địa chính trị và giảm sự lệ thuộc vào đồng USD.

Sự đối lập đến nghịch lý: thị trường đang chứng kiến cảnh một bên liên tục bán ra trong khi bên kia bình thản hấp thụ.

Động thái chưa từng có từ hệ thống ngân hàng

Khi đám đông đang hoảng loạn, các ngân hàng thương mại lớn nhất Trung Quốc lại chọn cách siết chặt.

Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) – ngân hàng lớn nhất thế giới với tổng tài sản vượt mốc 55.770 tỷ NDT (khoảng 7.300 tỷ USD) tính đến cuối quý I/2026, tuyên bố từ ngày 24/7 sẽ ngừng hoàn toàn dịch vụ giao dịch vàng liên kết với Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (SGE) dành cho nhà đầu tư cá nhân.

Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB) cũng thông báo động thái tương tự. Các ngân hàng khác, như Bình An (Ping An Bank), cũng siết chặt hạn mức giao dịch ký quỹ, nâng tỷ lệ ký quỹ lên mức cao để làm giảm sức hấp dẫn của các hoạt động đầu cơ.

Theo các chuyên gia, động thái này không chỉ đơn thuần là phản ứng trước biến động giá vàng. Mục đích cốt lõi là hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là những người sử dụng đòn bẩy tài chính – những người dễ bị “cháy tài khoản” nhất khi thị trường xoay chiều bất ngờ.

Đây là bước đi phòng vệ mạnh tay, nằm trong chiến dịch siết chặt quản lý rủi ro mà Bắc Kinh đẩy mạnh từ sau vụ bê bối “Crude Oil Treasure” năm 2020, khi hàng chục nghìn nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc thiệt hại vì sản phẩm đầu tư dầu mỏ, thậm chí còn nợ ngân hàng hàng tỷ Nhân dân tệ.

Bài học đó khiến các cơ quan quản lý Trung Quốc thắt chặt giám sát các sản phẩm tài chính bán lẻ có mức biến động cao, nhằm ngăn chặn những sự việc tương tự lặp lại.

Tuy nhiên, giữa cơn bão giá, PBOC vẫn kiên trì mua ròng tháng thứ 19 liên tiếp. Thậm chí họ còn tận dụng đợt giá giảm trong tháng 4 để tăng tốc tích lũy, với lượng mua ròng đạt 8,1 tấn – mức cao nhất kể từ tháng 12/2024.

Chiến thuật này cho thấy một sự thật thú vị: PBOC mua khi giá giảm và hạn chế mua khi giá tăng. Họ không “FOMO” mua đuổi đỉnh như nhà đầu tư nhỏ lẻ, mà coi vàng là tài sản dự trữ chiến lược, để phòng thân trong một thế giới ngày càng bất định.

Các chuyên gia Trung Quốc nhận định, đây chỉ là một đợt điều chỉnh sâu trong “siêu chu kỳ tăng giá” của vàng.

Muốn kết thúc siêu chu kỳ tăng giá của vàng, thế giới cần đồng thời đáp ứng 3 điều kiện: Fed duy trì lãi suất cao trong nhiều năm, Mỹ giải quyết được bài toán thâm hụt ngân sách và trật tự địa chính trị toàn cầu quay lại thời kỳ đồng USD thống trị không đối thủ.

Tuy vậy, trong bối cảnh hiện tại, những điều kiện này dường như thuộc về một thế giới đã qua và khó lặp lại.

Đợt biến động lần này không chỉ là chuyện giá vàng lên xuống. Ẩn sâu bên trong là một sự thay đổi mang tính bản chất: logic định giá vàng đã hoàn toàn đảo chiều.

Theo các chuyên gia trên CCTV, vàng đã bước vào một kỷ nguyên mới, không còn là thị trường “một chiều” bị chi phối hoàn toàn bởi chính sách của Fed.

Giờ đây, vàng là nơi 2 chiến lược đối lập song hành: một bên đầu cơ dựa trên biến động lãi suất, một bên tích lũy dựa trên tái cấu trúc địa chính trị toàn cầu. Đó sẽ là cuộc chiến không có hồi kết, ít nhất là cho đến khi thế giới thay đổi hoặc một trong hai phe thay đổi.

Tử Huy