ECB: Nếu AI gây thất vọng, thị trường tín dụng tư nhân có thể chao đảo

ECB: Nếu AI gây thất vọng, thị trường tín dụng tư nhân có thể chao đảo

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho rằng nhà đầu tư có thể đối mặt thua lỗ nếu công nghệ AI không đạt được kỳ vọng.

ECB cảnh báo làn sóng đầu tư vào AI ngày càng được tài trợ bởi tín dụng tư nhân có thể tạo ra một mối đe dọa mới đối với hệ thống tài chính khu vực đồng Euro, đặc biệt là các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí.

Trong báo cáo công bố ngày 26/05, ECB cho biết nếu tín dụng tư nhân tiếp tục tăng trưởng nhanh như một nguồn tài trợ cho các công ty AI và trung tâm dữ liệu, các nhà đầu tư trong khu vực có thể phải đối mặt với thua lỗ nếu tiềm năng của công nghệ này gây thất vọng.

“Nếu tỷ trọng tăng nhanh và dòng tiền kỳ vọng liên quan tới AI không đạt như dự kiến, tín dụng tư nhân có thể trở thành nguồn rủi ro tín dụng đáng kể hơn và là yếu tố khuếch đại căng thẳng đối với các tổ chức tài chính khu vực đồng Euro”, ECB cho biết trong một phần trích từ báo cáo ổn định tài chính.

Nghiên cứu của ECB mô phỏng một “cú sốc nghiêm trọng” đối với thị trường tín dụng tư nhân toàn cầu và phát hiện các tổ chức tài chính Eurozone chỉ chịu thiệt hại trực tiếp ở mức “hạn chế”. Tuy nhiên, ECB cảnh báo “các tác động lan tỏa rộng hơn sẽ lớn hơn”, đặc biệt với các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí.

“Các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí nói riêng có thể phải đối mặt với các khoản lỗ tái định giá vòng hai đáng kể hơn trong kịch bản bất lợi, do tác động lan tỏa sang các khoản vay đòn bẩy, trái phiếu lợi suất cao và cổ phiếu”, ECB cho biết.

Ngân hàng trung ương này cho biết kịch bản căng thẳng của họ bao gồm tác động từ các khoản lỗ của quỹ tín dụng tư nhân và các khoản vay đòn bẩy, cũng như làn sóng bán tháo trên thị trường cổ phiếu niêm yết và trái phiếu lợi suất cao.

ECB ước tính các quỹ hưu trí trong Eurozone sẽ chịu thiệt hại tương đương 5%-6% tổng tài sản trong kịch bản như vậy, so với khoảng 4% đối với các công ty bảo hiểm.

Trong khi đó, các ngân hàng trong khu vực sẽ chỉ chịu thiệt hại “trong tầm kiểm soát”, không vượt quá 1.3% vốn chủ sở hữu và chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng tài sản, “nhờ tính ưu tiên cao của các khoản vay ngân hàng dành cho quỹ tín dụng tư nhân và quy mô tiếp xúc tương đối nhỏ”, ECB cho biết.

Thị trường tín dụng tư nhân Mỹ gần đây chịu áp lực do lo ngại các công ty phần mềm vay nợ lớn từ các quỹ tín dụng tư nhân dễ bị AI làm gián đoạn hoạt động, trong bối cảnh một số bên vay gặp khó khăn trong trả nợ khi lãi suất tăng.

Các cơ quan quản lý cũng đã tăng cường giám sát lĩnh vực tín dụng tư nhân, đặc biệt sau sự sụp đổ gần đây của First Brands và Tricolor tại Mỹ cùng Market Financial Solutions tại Anh – các tổ chức có mức độ tiếp xúc lớn với các khoản vay được đảm bảo bằng tài sản, khiến một số ngân hàng lớn chịu tổn thất đáng kể.

“Các rủi ro liên quan tới tính thiếu minh bạch và mất cân đối thanh khoản cần được xử lý để đảm bảo tín dụng tư nhân vẫn là nguồn tài trợ ổn định và đáng tin cậy”, ECB cho biết.

ECB kêu gọi “tăng cường thu thập dữ liệu và cải thiện chia sẻ dữ liệu hiện có trong EU”, đồng thời thống nhất hơn về các định nghĩa nhằm “thu hẹp khoảng trống dữ liệu” ở cấp độ toàn cầu.

Báo cáo cũng cho rằng cần làm rõ hơn liệu các hạn chế về thanh khoản và đòn bẩy do Hội đồng Ổn định Tài chính (FSB) – cơ quan giám sát tài chính toàn cầu – khuyến nghị đối với các quỹ mở có nên áp dụng với các quỹ tín dụng toàn cầu hay không.

Báo cáo cho thấy các quỹ tín dụng tư nhân tại Eurozone đã tăng trưởng trung bình 14% mỗi năm kể từ năm 2010, nhưng với quy mô khoảng 100 tỷ Euro, tài sản của họ vẫn thấp hơn nhiều so với các quỹ tại Mỹ.

ECB cho biết thị trường tín dụng tư nhân Mỹ đã tăng nhanh lên khoảng 1.4 ngàn tỷ USD vào cuối năm 2024, quy mô tương đương thị trường cho vay thế chấp dưới chuẩn (subprime mortgage) 1.5 ngàn tỷ USD của Mỹ – lĩnh vực bị coi là nguyên nhân chính dẫn tới khủng hoảng tài chính năm 2008.

Tuy nhiên, ECB lưu ý thị trường cho vay dưới chuẩn của Mỹ khi đó chiếm tỷ trọng GDP lớn hơn nhiều so với tín dụng tư nhân hiện nay.

ECB nói thêm: “Không giống cho vay dưới chuẩn, mức đòn bẩy trong tín dụng tư nhân hiện thấp và phần lớn nguồn vốn có kỳ hạn dài, không đối mặt rủi ro rút vốn hàng loạt”.

Vương Đông