Quan chức Fed cảnh báo chiến tranh Iran có thể gây ra cú sốc giá “kéo dài”

Quan chức Fed cảnh báo chiến tranh Iran có thể gây ra cú sốc giá “kéo dài”

Ngày 17/04, một quan chức cấp cao của Fed cảnh báo rằng cuộc chiến với Iran đã đặt nền kinh tế Mỹ trước nguy cơ đối mặt với một cú sốc lạm phát tương tự thời kỳ đại dịch Covid-19.

Thống đốc Fed Christopher Waller, người từng được xem là một trong những nhà hoạch định chính sách ôn hòa nhất về lãi suất tại Mỹ, cho biết tác động của giá dầu cao – cộng với các mức thuế của Tổng thống Donald Trump – đang làm gia tăng khả năng xuất hiện một giai đoạn áp lực giá mạnh kéo dài tại nền kinh tế lớn nhất thế giới.

“Tôi tin rằng có khả năng chuỗi cú sốc giá này có thể dẫn đến sự gia tăng lạm phát mang tính kéo dài, giống như những gì chúng ta đã thấy với chuỗi cú sốc trong thời kỳ đại dịch”, ông Waller nói trong một bài phát biểu tại Alabama.

Những phát biểu của ông cho thấy mối lo ngại trong giới hoạch định chính sách tiền tệ Mỹ rằng cuộc chiến Iran sẽ làm suy giảm niềm tin của người dân vào khả năng kiểm soát lạm phát của Fed.

Vào năm 2022, chỉ số lạm phát chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) toàn phần đã đạt mức cao nhất trong nhiều thập kỷ – vượt 7% sau khi đại dịch gây gián đoạn chuỗi cung ứng và các gói kích thích của chính phủ thúc đẩy nhu cầu. Kể từ đó, lạm phát vẫn duy trì trên mục tiêu 2% của Fed.

Đà tăng của giá dầu gần như chắc chắn sẽ đẩy lạm phát hàng năm tăng trở lại trong những tháng tới so với mức hiện tại là 2.8%, ghi nhận trong tháng 2. Tác động của chi phí cao hơn từ chiến tranh đã xuất hiện trong chỉ số giá tiêu dùng (CPI), với số liệu tháng 3 tăng từ 2.4% lên 3.3%, chủ yếu do giá nhiên liệu tăng.

Giá dầu đã giảm mạnh vào ngày 17/04 sau khi Mỹ và Iran tuyên bố Eo biển Hormuz sẽ vẫn mở trong quá trình đàm phán ngừng bắn. Lệnh ngừng bắn dự kiến hết hạn vào tối ngày 21/04.

Ông Waller, người từng được nhiều nhà kinh tế xem là ứng viên tiềm năng kế nhiệm Jay Powell làm Chủ tịch Fed, cho biết một cuộc xung đột kéo dài có thể kích hoạt một kịch bản đình lạm “rất phức tạp”, trong đó lạm phát cao đi kèm với thị trường lao động suy yếu.

Trong tình huống như vậy, điều này “có thể đồng nghĩa” với việc Fed sẽ không thể kích thích nền kinh tế bằng cách cắt giảm chi phí vay từ mức hiện tại 3.5%-3.75%.

Thị trường hiện phần lớn đã loại bỏ khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong năm nay. Năm ngoái, ngân hàng trung ương Mỹ đã thực hiện ba lần cắt giảm, mỗi lần 0.25 điểm phần trăm.

Dù ông Waller đã bỏ phiếu ủng hộ việc giảm lãi suất vào tháng 1 nhằm hỗ trợ người vay, đa số các thành viên ủy ban vẫn lựa chọn giữ nguyên lãi suất.

Ông Waller cho biết nếu cuộc chiến sớm được giải quyết và Eo biển Hormuz được mở lại, tác động đối với lạm phát Mỹ có thể chỉ mang tính ngắn hạn.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng giá năng lượng duy trì ở mức cao càng lâu thì nguy cơ lạm phát cao “ăn sâu” vào nền kinh tế Mỹ càng lớn – khiến các hộ gia đình và doanh nghiệp bắt đầu định giá dựa trên kỳ vọng giá cả tăng mạnh kéo dài.

“Tôi sẽ đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cho thấy cú sốc giá mới nhất này, cộng với tác động từ thuế quan, đã làm gia tăng kỳ vọng lạm phát”, ông Waller cho biết.

Vương Đông