Xe điện đắt hàng ở châu Á

Xe điện đắt hàng ở châu Á

Doanh số xe điện tại phần lớn các nền kinh tế châu Á tăng mạnh trong quý 2/2026 khi giá nhiên liệu leo thang do xung đột tại Trung Đông, giúp khu vực ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt châu Âu.

Xe điện BYD tại Triển lãm Ô tô Quốc tế Bangkok (Thái Lan) ngày 23/03. IEA cho biết doanh số xe điện tại Đông Nam Á tăng 62% trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6 so với cùng kỳ, dẫn đầu bởi Thái Lan, Việt Nam và Indonesia. (Ảnh: Ken Kobayashi)

Theo báo cáo công bố ngày 30/07 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), doanh số xe điện, bao gồm xe thuần điện (BEV) và xe hybrid sạc điện (PHEV), tại Đông Nam Á tăng 62% trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6 so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu tăng mạnh tại Thái Lan, Việt Nam và Indonesia.

Nếu loại Trung Quốc khỏi phép tính, doanh số xe điện tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương tăng tới 101%, dẫn đầu là Australia, Hàn Quốc và Ấn Độ. Ngược lại, doanh số tại Trung Quốc giảm 16%. Trong cùng kỳ, thị trường châu Âu tăng 33%, còn Mỹ Latinh tăng 132%.

IEA cho biết Australia, Brazil, Ấn Độ, Hàn Quốc và Việt Nam – những thị trường đều tiêu thụ hơn 100,000 xe điện trong nửa đầu năm 2026 – ghi nhận doanh số gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.

Theo IEA, động lực lớn nhất đến từ việc giá xăng dầu tăng mạnh sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang, làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch đối với xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.

Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông, nhiều quốc gia châu Á chứng kiến giá nhiên liệu bán lẻ tăng mạnh. Tại một số thị trường Đông Nam Á như Philippines, Việt Nam và Malaysia, giá dầu diesel có thời điểm tăng hơn 100%, thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang các dòng xe điện để tiết kiệm chi phí vận hành.

Ngoài yếu tố giá nhiên liệu, thị trường Ấn Độ còn được hỗ trợ bởi quy định khí thải mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 4/2027. Theo quy định này, các hãng xe phải giảm lượng phát thải trung bình của toàn bộ danh mục sản phẩm, nếu không sẽ đối mặt với các khoản phạt.

Điều này buộc nhiều hãng xe, từ Tata Motors và Mahindra đến Suzuki, Hyundai và Kia, đẩy nhanh việc ra mắt các mẫu xe điện mới, đồng thời triển khai nhiều chương trình ưu đãi nhằm kích cầu.

Động lực tăng trưởng được dự báo còn kéo dài

Trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran chưa có dấu hiệu kết thúc khi hai bên tiếp tục không kích lẫn nhau sau thời gian ngừng giao tranh ngắn, IEA cho rằng xu hướng chuyển sang xe điện nhiều khả năng sẽ tiếp diễn.

Đà tăng này còn được hỗ trợ bởi các chính sách ưu đãi mới dành cho xe điện tại Bangladesh cũng như chính quyền các thành phố như Tokyo và New Delhi, trong khi các hãng xe tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm.

IEA dự báo doanh số xe điện toàn cầu sẽ tăng 10% trong năm 2026 và chiếm khoảng 29% tổng doanh số ô tô, cao hơn 1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.

Đà tăng của thị trường xe điện tại châu Á diễn ra trong bối cảnh doanh số toàn cầu vẫn chịu sức ép từ sự suy yếu của Trung Quốc.

Theo IEA, doanh số xe điện toàn cầu trong quý II tăng 35% so với quý trước, vượt 5 triệu xe, nâng tổng lượng tiêu thụ trong nửa đầu năm lên hơn 9 triệu xe. Có hơn 90 quốc gia ghi nhận doanh số tăng trong giai đoạn này.

Tuy nhiên, doanh số toàn cầu vẫn thấp hơn 1% so với cùng kỳ năm 2025, dù thị trường ô tô nói chung giảm 5%.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ Trung Quốc, nơi doanh số xe điện giảm gần 20% sau khi Bắc Kinh thu hẹp các chương trình trợ cấp. Nhu cầu trong nước suy yếu buộc các hãng xe đẩy mạnh xuất khẩu để duy trì sản lượng.

Theo IEA, xuất khẩu ô tô của Trung Quốc tăng 65% trong nửa đầu năm 2026, đạt khoảng 5 triệu xe.

Nhiều nhà sản xuất cũng nâng mục tiêu bán hàng ở nước ngoài. BYD tăng kế hoạch xuất khẩu năm 2026 thêm 15%, Geely tăng 17%, còn Xpeng tăng 11%.

Trong khi đó, Chery – hãng xuất khẩu ô tô lớn nhất Trung Quốc – đã bán 940,000 xe ra nước ngoài trong 6 tháng đầu năm, tương đương gần 70% tổng doanh số. Thị trường chính của hãng là Trung Đông, Mỹ Latinh và châu Âu. Chery đặt mục tiêu xuất khẩu hơn 1.5 triệu xe trong cả năm.

Theo IEA, việc các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu có thể khiến áp lực dư cung trên thị trường toàn cầu gia tăng.

Cơ quan này ước tính hơn 1 triệu xe điện xuất khẩu từ Trung Quốc trong 18 tháng qua vẫn chưa được đăng ký lưu hành tại các thị trường nhập khẩu. Dù một phần chênh lệch có thể xuất phát từ thời gian vận chuyển, quy mô lớn của khoảng cách giữa lượng xe xuất khẩu và lượng xe đăng ký cho thấy tồn kho đang tích tụ ở nhiều thị trường.

IEA nhận định thời điểm số xe này được tiêu thụ và mức giá bán sẽ là một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến diễn biến của thị trường ô tô toàn cầu trong thời gian tới.

Vương Đông