Từ Hàn Quốc đến Việt Nam, nhiều nền kinh tế mới nổi ‘tỏa sáng’ bất chấp biến động từ Mỹ

Từ Hàn Quốc đến Việt Nam, nhiều nền kinh tế mới nổi ‘tỏa sáng’ bất chấp biến động từ Mỹ

Bất chấp những rủi ro từ chương trình bảo hộ quyết liệt của Donald Trump, bầu không khí giữa các nhà hoạch định chính sách và thống đốc ngân hàng trung ương tại Hội nghị các nền kinh tế mới nổi tổ chức ở AlUla, Ả-rập Saudi tuần này vẫn lạc quan một cách thận trọng.

Tài sản trên khắp nhóm nền kinh tế vốn khá rời rạc này đã tăng mạnh. Năm ngoái, các chỉ số chứng khoán chuẩn tại những quốc gia như Hàn Quốc, Ba Lan và Việt Nam tăng hơn gấp đôi mức tăng 16% của S&P 500. Lợi suất trái phiếu định danh bằng đồng nội tệ và trái phiếu Chính phủ cũng vượt trội so với các thị trường phát triển. Đà tăng này tiếp tục kéo dài sang năm 2026.

Đồng USD suy yếu – phần nào là hệ quả từ cách điều hành chính sách thất thường của Tổng thống Mỹ Donald Trump – đã hỗ trợ xu hướng này. Đầu tư quốc tế trở nên hấp dẫn hơn, trong khi gánh nặng nợ bằng USD và chi phí nhập khẩu của các nền kinh tế đang phát triển giảm xuống. Nói cách khác, khi Mỹ bắt đầu thể hiện những đặc điểm mà nhà đầu tư thường gắn với các thị trường mới nổi rủi ro, thì chính các thị trường mới nổi thực sự lại hưởng lợi.

Tuy nhiên, mong muốn đa dạng hóa danh mục vốn tập trung vào Mỹ và đồng USD yếu không phải là toàn bộ câu chuyện. Còn có những động lực mang tính cấu trúc.

Thứ nhất, các quốc gia đang phát triển hiện nay có khả năng chống chịu tốt hơn nhiều so với trước đây. Nghiên cứu của IMF cho thấy kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, dòng vốn danh mục rút ra, tăng trưởng GDP thực và tỷ giá hối đoái tại các thị trường mới nổi đã trở nên ít biến động hơn trước các cú sốc “né tránh rủi ro”.

Dù vẫn có ngoại lệ, xu hướng này phản ánh kỷ luật tài khóa và tiền tệ chặt chẽ hơn, cùng với dự trữ ngoại hối mạnh hơn. Các nhà hoạch định chính sách cũng đã phản ứng thực dụng trước thuế quan của Mỹ, giảm thiểu tác động thông qua đàm phán, ký kết thỏa thuận thương mại mới và cải cách trong nước. Tuần trước, chứng khoán Ấn Độ ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 8 tháng sau khi ông Trump công bố thỏa thuận với Thủ tướng Narendra Modi nhằm hạ thuế.

Tiếp theo, nhiều nền kinh tế mới nổi không còn là những nhân tố bên lề trong thương mại và sản xuất toàn cầu. 10 thành viên thị trường mới nổi trong G20 – bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil – hiện đóng góp hơn một nửa tăng trưởng GDP toàn cầu.

Các quốc gia xuất khẩu như Hàn Quốc, Việt Nam và Đài Loan được hưởng lợi từ làn sóng AI, cung cấp chip và linh kiện công nghệ cao cho các tập đoàn điện toán đám mây lớn của Mỹ. Nhiều nền kinh tế châu Á mới nổi cũng đã gắn kết sâu hơn vào các chuỗi cung ứng ngoài Mỹ.

Quá trình đô thị hóa nhanh, tầng lớp tiêu dùng gia tăng và lực lượng lao động dồi dào khiến nhà đầu tư bắt đầu nhìn nhận doanh nghiệp tại các thị trường mới nổi không chỉ như một công cụ phòng vệ danh mục.

Định giá cũng củng cố lập luận này. Cổ phiếu thị trường mới nổi vẫn có mức định giá hấp dẫn so với các thị trường phát triển, sau thời gian dài bị xem nhẹ.

Dẫu vậy, điều này không có nghĩa rủi ro đã biến mất. Nếu Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế đối ứng của ông Trump, những nỗ lực áp thuế mới thông qua các con đường pháp lý khác có thể làm sống lại bất ổn thương mại.

Việc hàng hóa Trung Quốc bị bán phá giá vẫn là một mối lo, và nếu chu kỳ đầu tư vào AI chậm lại, các quốc gia xuất khẩu công nghệ sẽ chịu tác động mạnh. Một số nước vẫn dễ tổn thương. Chẳng hạn, tài sản tại Indonesia đang chịu áp lực gia tăng sau các biện pháp tài khóa nới lỏng dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto, cùng với việc ông đề cử cháu trai mình làm Phó Thống đốc ngân hàng trung ương. Rắc rối tại một quốc gia vẫn có thể làm suy giảm niềm tin rộng hơn đối với toàn bộ nhóm thị trường mới nổi.

Theo Financial Times, để duy trì sự quan tâm của nhà đầu tư, các nền kinh tế đang phát triển cần củng cố thêm khả năng chống chịu của mình. Điều đó đồng nghĩa với việc tăng cường các khuôn khổ tài khóa đáng tin cậy và chính sách tiền tệ vững chắc, mở rộng quan hệ thương mại mới và thúc đẩy phát triển khu vực dịch vụ nhằm đóng vai trò bộ giảm xóc trước các cú sốc.

Việc tiếp tục mở cửa thị trường tài chính – thông qua nâng cao quản trị doanh nghiệp, cải thiện tiêu chuẩn công bố thông tin và tăng cường giám sát thị trường – cũng sẽ giúp chuyển dòng vốn “nóng” thành nguồn vốn bền vững hơn.

Liệu năm ngoái có đánh dấu sự khởi đầu của một chu kỳ tăng giá dài hạn hay chỉ là một tia hy vọng ngắn ngủi sẽ phụ thuộc không chỉ vào những biến động chính sách tại Washington, mà còn vào các lựa chọn chính sách tại Jakarta, Abuja, Hà Nội và nhiều thủ đô khác.

*Bài viết thể hiện quan điểm của tờ Financial Times

Vũ Hạo