Trung Quốc siết xuất khẩu, lập “danh sách đen” doanh nghiệp Nhật Bản

Trung Quốc siết xuất khẩu, lập “danh sách đen” doanh nghiệp Nhật Bản

Ngày 24/02, Bộ Thương mại Trung Quốc đã công bố hai danh sách các công ty, tổ chức và cơ quan của Nhật Bản mà việc xuất khẩu sang các đơn vị này sẽ phải xin giấy phép đặc biệt của Chính phủ.

Một “danh sách đen” gồm 20 thực thể bị cho là “tham gia tăng cường năng lực quân sự của Nhật Bản” đã được ban hành. Danh sách này bao gồm Mitsubishi Shipbuilding và một số công ty con của Mitsubishi Heavy Industries; nhiều công ty thuộc IHI Corporation; Học viện Quốc phòng Nhật Bản và JAXA – cơ quan vũ trụ của Nhật.

Các công ty Trung Quốc bị cấm xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng cho các công ty và tổ chức này. Các tổ chức hoặc cá nhân ở nước ngoài cũng bị cấm chuyển giao hoặc cung cấp các mặt hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc cho các thực thể này. Bộ Thương mại Trung Quốc yêu cầu mọi giao dịch đang diễn ra phải chấm dứt ngay lập tức.

Trong “trường hợp đặc biệt” nếu cần xuất khẩu, doanh nghiệp phải nộp đơn xin phê duyệt lên Bộ Thương mại.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng công bố một “danh sách theo dõi” gồm 20 thực thể Nhật Bản khác, bao gồm các hãng xe như Subaru và Hino Motors; các nhà sản xuất thiết bị điện như Nitto Denko và Yashima Denki; tập đoàn năng lượng ENEOS; và Viện Khoa học Tokyo.

Đối với các đơn vị trong danh sách theo dõi, nhà xuất khẩu phải nộp đơn riêng cho từng lô hàng lưỡng dụng, kèm theo báo cáo đánh giá rủi ro và cam kết bằng văn bản rằng hàng hóa sẽ không được sử dụng để tăng cường năng lực quân sự của Nhật Bản. Các công ty trong danh sách này có thể được gỡ tên nếu nộp đơn và được chấp thuận.

Bắc Kinh cho biết động thái này nhằm ứng phó với “xu hướng tái vũ trang và tham vọng hạt nhân” của Nhật Bản, đồng thời khẳng định các biện pháp là “chính đáng, hợp lý và hợp pháp”.

“Quyết định liệt kê các thực thể theo luật chỉ nhắm vào một số ít đơn vị của Nhật Bản, và các biện pháp liên quan chỉ áp dụng đối với hàng hóa lưỡng dụng”, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong tuyên bố bằng văn bản. “Các biện pháp này không ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế và thương mại bình thường giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Những thực thể Nhật Bản hoạt động minh bạch, tuân thủ pháp luật không cần phải lo ngại”.

Trước đó, Trung Quốc từng tuyên bố cấm xuất khẩu hàng lưỡng dụng sang Nhật vào tháng 1 nhưng chưa nêu rõ các công ty hay mặt hàng cụ thể bị ảnh hưởng. Bắc Kinh cũng khuyến cáo công dân hạn chế du lịch tới Nhật Bản và đã dừng nhập khẩu hải sản từ nước này.

“Những biện pháp này nhắm trực tiếp vào Nhật Bản, khác biệt đáng kể so với thông lệ quốc tế và hoàn toàn không thể chấp nhận được”, Phó Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kei Sato phát biểu hôm thứ Ba.

Ông Masaaki Kanai, Tổng cục trưởng Cục Các vấn đề châu Á – châu Đại Dương thuộc Bộ Ngoại giao Nhật Bản, đã gửi công hàm phản đối tới ông Shi Yong, Phó Đại sứ Trung Quốc tại Tokyo, trong cùng ngày.

Danh mục kiểm soát xuất khẩu hàng lưỡng dụng của Trung Quốc bao gồm hơn 800 mặt hàng thuộc 10 nhóm, không chỉ có các sản phẩm, linh kiện và công nghệ quân sự rõ ràng như hóa chất, khoáng sản, điện tử, cảm biến, hệ thống định vị, phần mềm và công nghệ hàng không vũ trụ, mà còn có nhiều sản phẩm dân dụng phổ biến như camera tốc độ cao.

Đất hiếm – nguyên liệu quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghệ cao từ vũ khí dẫn đường chính xác, vệ tinh đến xe điện và chip máy tính – cũng là thành phần chính trong danh mục này.

“Chúng tôi sẽ xem xét kỹ các chi tiết và tác động tiềm tàng của các biện pháp mới nhất, và sẽ có phản ứng cần thiết”, ông Sato cho biết.

Vương Đông