Sa thải nhân sự vì AI, nhiều công ty bắt đầu hối hận

Sa thải nhân sự vì AI, nhiều công ty bắt đầu hối hận

Sau thời gian đặt nhiều kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo (AI), ngày càng nhiều doanh nghiệp đang điều chỉnh chiến lược khi nhận ra công nghệ này chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Một số doanh nghiệp thậm chí đã tuyển dụng trở lại nhân sự sau khi cắt giảm để nhường chỗ cho AI, trong bối cảnh nhà đầu tư cũng bắt đầu đặt câu hỏi về tính bền vững của làn sóng AI trên thị trường.

Hãng ô tô Ford là một trong những ví dụ mới nhất. Theo truyền thông, hãng đang tuyển dụng trở lại hàng trăm kỹ sư giàu kinh nghiệm nhằm xử lý các vấn đề về chất lượng mà hệ thống tự động chưa thể giải quyết.

“Trí tuệ nhân tạo là một công cụ tuyệt vời, nhưng nó chỉ hiệu quả khi dữ liệu dùng để huấn luyện đủ chất lượng”, ông Charles Poon, Phó Chủ tịch phụ trách kỹ thuật phần cứng xe của Ford, cho biết.

Không chỉ Ford, Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia (CBA) và tập đoàn công nghệ IBM cũng đã điều chỉnh chiến lược sau khi nhận thấy AI chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng.

Năm ngoái, CBA cắt giảm hơn 40 nhân viên chăm sóc khách hàng và thay thế bằng trợ lý giọng nói AI. Tuy nhiên, hệ thống này không xử lý được khối lượng cuộc gọi như dự kiến, khiến thời gian chờ của khách hàng kéo dài và buộc ngân hàng phải hủy kế hoạch cắt giảm nhân sự.

“Việc CBA phải hủy quyết định sa thải là một chiến thắng rất lớn”, công đoàn ngành tài chính Australia nhận định.

Theo ABC, CBA sau đó thừa nhận ngân hàng “đã không cân nhắc đầy đủ các yếu tố kinh doanh liên quan” trước khi quyết định cắt giảm nhân sự và cho biết lẽ ra cần đánh giá kỹ hơn những vị trí vẫn cần con người đảm nhiệm.

IBM cũng rơi vào tình huống tương tự.

IBM cũng rơi vào tình huống tương tự. Sau khi ứng dụng AI vào bộ phận nhân sự, hệ thống có thể xử lý khoảng 94% các yêu cầu thường nhật nhưng lại gặp khó với 6% tình huống còn lại – chủ yếu liên quan đến các vấn đề đạo đức, ngoại lệ và những quyết định đòi hỏi sự phán đoán của con người.

Kết quả là tập đoàn này công bố kế hoạch tăng gấp ba số lượng tuyển dụng nhân sự cấp đầu vào tại Mỹ trong năm 2026.

“Nếu chúng ta không tiếp tục đầu tư vào lực lượng nhân viên mới, điều gì sẽ xảy ra sau ba đến năm năm nữa? Sẽ không còn nguồn nhân lực kế cận và ‘kho nhân tài’ sẽ cạn kiệt”, bà Nickle LaMoreaux, Giám đốc nhân sự IBM, phát biểu tại Hội nghị Charter AI Summit ở New York.

Những trường hợp của Ford, CBA và IBM phản ánh thực tế mà nhiều doanh nghiệp đang đối mặt: AI có thể nâng cao năng suất nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn con người.

Theo báo cáo của Intuition Labs, không ít doanh nghiệp xây dựng chiến lược dựa trên giả định AI sẽ thay thế lao động, nhưng lại đầu tư chưa đủ cho đào tạo và nâng cao kỹ năng của nhân viên, khiến các nhóm làm việc không thể khai thác hiệu quả công nghệ mới. Nhiều doanh nghiệp sau đó cũng thừa nhận đã cắt giảm chính những nhân sự cần thiết để giám sát và vận hành các hệ thống AI.

Khảo sát của Orgvue cho thấy 39% lãnh đạo doanh nghiệp từng cắt giảm nhân sự do triển khai AI. Tuy nhiên, 55% trong số này sau đó thừa nhận quyết định sa thải là sai lầm.

“Khi kết quả do AI tạo ra thiếu nhất quán, không chính xác hoặc khó áp dụng vào thực tế, doanh nghiệp thường phải đưa con người quay trở lại để giám sát”, bà Jessica Zhang, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách khu vực châu Á – Thái Bình Dương của ADP, nhận định. Theo bà, điều này khiến doanh nghiệp phải làm lại nhiều công việc, kéo dài quá trình ra quyết định và làm suy giảm lợi ích về năng suất.

Xu hướng này cũng được phản ánh qua dữ liệu của Robert Half. Có 32% nhà quản lý tuyển dụng tại Mỹ cho biết từng xóa bỏ một vị trí việc làm vì AI, nhưng sau đó phải tuyển lại chính vị trí đó hoặc một vị trí tương tự.

Theo Đại học Công nghệ Capitol, AI đang làm thay đổi cách doanh nghiệp vận hành, song ngày càng rõ ràng rằng mô hình tạo ra nhiều giá trị nhất là sự kết hợp giữa con người và AI, thay vì cố gắng thay thế hoàn toàn lực lượng lao động.

Vuơng Đông