Những rủi ro có thể làm chao đảo kinh tế toàn cầu trong năm 2026

Những rủi ro có thể làm chao đảo kinh tế toàn cầu trong năm 2026

Từ căng thẳng địa chính trị, giá dầu đến thị trường lao động Mỹ và bất động sản Trung Quốc…, nhiều nhân tố bất định đang đan xen, làm gia tăng nguy cơ suy giảm tăng trưởng toàn cầu.

Container hàng hóa được bốc dỡ tại cảng Long Beach ở California (Mỹ). (Ảnh: AFP/TTXVN)

Kinh tế toàn cầu bước sang năm 2026 trong bối cảnh đối mặt nhiều rủi ro mới, trong đó nổi bật là lo ngại về “bong bóng” trí tuệ nhân tạo (AI), mức nợ công và nợ tư nhân cao kỷ lục, cùng những bất ổn địa chính trị kéo dài.

Mới đây, hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) dẫn phân tích từ các công ty chuyên nghiên cứu – phân tích tài chính quốc tế lớn như ING Think, Capital Economics và Deloitte cho biết, khi nhiều nền kinh tế khép lại năm 2025 với chính sách tiền tệ nới lỏng hơn, lạm phát hạ nhiệt và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, một số rủi ro từng chi phối năm trước đã giảm bớt, song nhiều thách thức lớn dự kiến sẽ tiếp diễn trong năm mới.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, các nghiên cứu trên dự báo lạm phát tại nhiều quốc gia sẽ tiếp tục giảm trong năm 2026, qua đó tạo dư địa cho việc hạ lãi suất.

Tuy nhiên, nhu cầu tiêu dùng mạnh hơn dự kiến tại một số nền kinh tế có thể làm gia tăng trở lại áp lực giá cả, khiến rủi ro lạm phát chưa hoàn toàn biến mất.

Một trong những rủi ro đáng chú ý nhất là lo ngại bong bóng AI, khi đầu tư vào lĩnh vực này tăng mạnh nhưng khả năng thương mại hóa vẫn chưa rõ ràng.

Giới phân tích cảnh báo việc sụt giảm đột ngột đầu tư AI – lĩnh vực từng đóng góp khoảng 1 điểm phần trăm vào tăng trưởng của Mỹ năm 2025 – có thể đẩy thị trường lao động Mỹ rơi vào suy thoái.

Bên cạnh đó, nhu cầu năng lượng cho các trung tâm dữ liệu dự kiến chiếm khoảng 10% tổng nhu cầu điện của Mỹ vào năm 2030, làm gia tăng nguy cơ quá tải lưới điện và đẩy giá năng lượng đi lên.

Về nợ toàn cầu, Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho biết tổng nợ thế giới đã tăng lên khoảng 346.000 tỷ USD trong quý 3/2025, tương đương 310% GDP toàn cầu.

Gánh nặng nợ, chủ yếu do vay mượn công, đang gia tăng ở cả các nền kinh tế phát triển và mới nổi, làm dấy lên nguy cơ khủng hoảng nợ tại nhiều quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vay vốn vẫn ở mức cao.

Căng thẳng trong quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục được coi là một rủi ro lớn, nhất là liên quan đến chuỗi cung ứng đất hiếm.

Dù hai bên đạt được thỏa thuận “đình chiến thuế quan” tạm thời trong năm 2026, song giới quan sát cho rằng thỏa thuận này vẫn mong manh và nguy cơ áp đặt các rào cản phi thuế quan có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngoài ra, nguy cơ giá dầu tăng cao do bất ổn địa chính trị, các lệnh trừng phạt đối với Nga và những diễn biến mới tại Venezuela có thể gây sức ép lên tăng trưởng toàn cầu, buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc lại lộ trình nới lỏng tiền tệ.

Tại Mỹ, thị trường lao động có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi tăng trưởng năng suất thấp có thể làm suy yếu tiêu dùng.

Ở châu Âu, rủi ro tài khóa gia tăng, đặc biệt tại Pháp, trong bối cảnh chi tiêu quốc phòng tăng cao.

Trong khi đó, triển vọng kinh tế Trung Quốc tiếp tục chịu tác động tiêu cực từ sự suy yếu kéo dài của thị trường bất động sản, với giá nhà giảm, tồn kho cao và đầu tư trong lĩnh vực này tiếp tục kéo lùi tăng trưởng.

Giới phân tích cho rằng diễn biến của các cuộc xung đột địa chính trị, đặc biệt là xung đột Nga-Ukraine, cùng khả năng đạt được các thỏa thuận hòa bình bền vững, sẽ có ảnh hưởng quan trọng đến triển vọng kinh tế toàn cầu trong thời gian tới./.

Đức Trung