Một năm sau thuế quan Trump, nhà máy và cảng Trung Quốc vẫn rất sôi động

Một năm sau thuế quan Trump, nhà máy và cảng Trung Quốc vẫn rất sôi động

Bất chấp những lo ngại về chính sách thuế quan quyết liệt của Tổng thống Donald Trump, các nhà máy và cảng biển Trung Quốc đang tấp nập hoạt động trước Tết Nguyên đán, thậm chí khiến giá cước vận tải tăng cao.

HUZHOU, TRUNG QUỐC – 27/01/2026: Một nhân viên làm việc trên dây chuyền sản xuất đồ uống nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường dịp Tết Nguyên đán tại Công ty Leyuan Health Technology (Huzhou) Co., Ltd. vào ngày 27/01/2026 tại Huzhou, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc.

Thông thường, hoạt động sản xuất của Trung Quốc sẽ tăng vọt vào đầu năm khi các nhà máy chạy đua hoàn thành đơn hàng và xuất khẩu hàng hóa trước kỳ nghỉ lễ kéo dài. Năm nay, đợt cao điểm trước Tết dường như mạnh mẽ như bao giờ hết dù trong bối cảnh căng thẳng thương mại.

“Chúng tôi rất bận rộn”, Renaud Anjoran, CEO của Agilian Technology – nhà sản xuất thiết bị điện tử tại Quảng Đông, chia sẻ. Nhà máy của ông đang hoạt động gần hết công suất sau một năm đầy biến động từ các đe dọa thuế quan.

“Mọi thứ trở lại như thể thuế quan không tồn tại. Khách hàng Mỹ không còn nghĩ đến việc tìm nguồn cung ở nơi khác”, ông cho biết thêm rằng một số khách hàng thậm chí sẵn sàng trả thêm phí để đảm bảo hàng hóa được sản xuất và vận chuyển kịp trước Tết.

Nhà máy tại Đông Quan của ông xuất khẩu hơn một nửa sản phẩm sang Mỹ, duy trì mức độ như trước khi Tổng thống Trump áp thuế quan năm ngoái.

China Beige Book – tổ chức theo dõi dữ liệu kinh tế của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới – ghi nhận: “Các nhà máy chứng kiến đơn hàng, sản xuất và thu nhập tăng vọt trước kỳ nghỉ Tết.”

Công ty nghiên cứu ước tính sản lượng công nghiệp tháng 1 tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái, với cả đơn hàng trong nước và xuất khẩu “tăng tốc mạnh”. Số liệu chính thức cho tháng 1-2 sẽ được công bố vào tháng 3.

Trong tuần kết thúc vào ngày 01/02, các cảng lớn Trung Quốc xử lý lượng container cao hơn 40% so với cùng kỳ năm trước, theo nhóm phân tích HSBC. Đây là mức tăng trưởng nhanh nhất trong hơn 12 tháng và cao hơn đáng kể so với mức tăng hàng tuần trung bình 10% năm 2025.

Tại Ninh Ba – một trong những trung tâm hàng hải quan trọng nhất, tình hình còn “nóng” hơn. “Các bến cảng hoạt động vượt công suất, riêng lẻ từng tàu được đặt chỗ quá 20%, và việc nhập container đã phải tạm dừng”, Jay Guo, Chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Chuỗi cung ứng Ninh Ba, cho biết.

Giá cước vận tải leo thang

Tình trạng quá tải đã đẩy chi phí vận chuyển lên cao. Giá vận tải đường bộ tăng tới 80% do tắc nghẽn nghiêm trọng, theo ông Guo. Nhiều nhà máy và công ty logistics sẽ nghỉ từ ngày 13/02 và chỉ hoạt động trở lại sau Tết.

Wolfgang Lehmacher, Chuyên gia chuỗi cung ứng toàn cầu, nhận định: “Các báo cáo từ châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đều cho thấy sự gia tăng rõ rệt trong việc đặt chỗ vận chuyển từ Trung Quốc trước kỳ nghỉ”.

Một phần của sự tăng vọt này cũng do “hiệu ứng nền thấp” từ việc Tết Nguyên đán năm nay rơi vào giữa tháng 2, muộn hơn so với cuối tháng 1 năm 2025.

Chỉ số Cước vận tải Container Thượng Hải – thước đo quan trọng cho giá cước vận chuyển từ Thượng Hái đến các điểm đến chính trên thế giới – dao động trong khoảng 1,400-1,656 điểm đầu tháng 1, so với mức trung bình 15 năm qua là 1,337-1,568 điểm.

Đáng chú ý, giá cước đạt đỉnh sớm hơn 3 tuần so với mô hình lịch sử, cho thấy việc “tích trữ” trước Tết được thực hiện sớm hơn năm nay.

Các công ty cũng đang tiếp tục phát triển sản phẩm mới khi căng thẳng thuế quan đã hạ nhiệt. Sau cuộc gặp cấp cao tháng 10, Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận “đình chiến thương mại” kéo dài 1 năm với Washington, giữ thuế quan ở mức thấp hơn.

Trong phần lớn năm 2025, Trung Quốc đã giảm xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ và tăng cường hướng sang các thị trường thay thế như Đông Nam Á và châu Âu.

Thế giới vẫn cần Trung Quốc

Sự nhộn nhịp tại các nhà máy Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh các công ty đang tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Nhiều tập đoàn đa quốc gia đang áp dụng chiến lược “Trung Quốc cộng 1” – tức tìm nguồn cung ở Đông Nam Á, Mexico và châu Âu, nhưng vẫn duy trì hoạt động sản xuất đáng kể tại Trung Quốc.

Cameron Johnson, Chuyên gia từ Tidalwave Solutions, sau khi thăm các nhà máy miền Nam Trung Quốc tháng trước, cho biết: “Các xưởng sản xuất đang tấp nập khách hàng từ khắp thế giới đến đặt hàng cho chu kỳ sản xuất mới”.

Các nhà sản xuất ô tô, hàng tiêu dùng và đồ thể thao ở miền Nam Trung Quốc đang “khá bận rộn” xử lý đơn hàng tồn đọng và tiếp nhận yêu cầu từ người mua nước ngoài, bao gồm cả khách hàng Mỹ.

Điều này khá khác biệt so với một năm trước, khi thuế quan Trump đã tạo ra “làn sóng mua sắm hoảng loạn” và các đợt “đóng băng đột ngột” khi doanh nghiệp vật lộn với bất định thương mại.

“Các chủ doanh nghiệp đã đợi càng lâu càng tốt để sự bất định kết thúc, nhưng giờ họ phải tìm cách tiến về phía trước”, ông Johnson nhận định.

Anjoran cũng xác nhận sự quan tâm từ khách hàng Mỹ về phát triển sản phẩm mới đã phục hồi đáng kể. “Nhiều người đã có ý tưởng sản phẩm mới nhưng phải ‘đóng băng’ các dự án vì bất định. Giờ mọi thứ có vẻ tương đối ổn định.”

Câu chuyện từ các nhà máy và cảng Trung Quốc cho thấy rằng sau một năm đầy biến động, hoạt động thương mại đang dần trở lại bình thường – ít nhất là trong ngắn hạn trước Tết Nguyên đán.

Vũ Hạo