Fed: Người Mỹ “gánh” 90% thuế quan Trump

Fed: Người Mỹ “gánh” 90% thuế quan Trump

Một báo cáo mới từ Fed New York xác nhận điều mà các nhà kinh tế đã cảnh báo từ lâu: Người dân Mỹ chịu gần như toàn bộ chi phí thuế quan.

Tờ CNN đánh giá thực tế đơn giản này là một bài học kinh tế học cơ bản như cung và cầu, từ trước đến nay vẫn vậy.

Theo chi nhánh Fed New York, doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ trong năm ngoái đã gánh gần 90% tổng thuế nhập khẩu của năm 2025. Điều này không có gì bất ngờ vì Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia (NBER) và Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) gần đây cũng đưa ra kết luận tương tự.

Dù báo cáo của Fed New York không tách riêng phần chi phí giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, báo cáo của CBO công bố vào ngày 11/02 ước tính doanh nghiệp sẽ tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận để bù đắp chi phí gia tăng, đồng thời chuyển phần lớn gánh nặng – khoảng 70% – sang người tiêu dùng. Còn với các nhà xuất khẩu nước ngoài mà Tổng thống Donald Trump lâu nay khẳng định sẽ phải chịu gánh nặng thuế quan, CBO ước tính họ chỉ chịu khoảng 5%.

Tính theo giá trị thực tế, thuế quan tương đương mức tăng thuế trung bình 1,000 USD mỗi hộ gia đình trong năm 2025, theo tổ chức Tax Foundation.

Các báo cáo của CBO và Fed New York xuất hiện đúng thời điểm “mệt mỏi vì thuế quan” đang gia tăng tại Washington.

Trong một động thái hiếm hoi phản đối chương trình kinh tế chủ chốt của ông Trump, 6 nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã cùng phe Dân chủ bỏ phiếu ngăn chặn ông Trump áp thuế quan với Canada. Dù vậy, thuế quan khó có thể bị bãi bỏ, bởi ngay cả khi Thượng viện thông qua, ông Trump cũng có thể phủ quyết. Tuy nhiên, việc các thành viên đảng Cộng hòa công khai phản đối đã không được Nhà Trắng đón nhận tích cực. Ngay sau cuộc bỏ phiếu, ông Trump đã cảnh báo về “hậu quả” đối với “bất kỳ nghị sĩ Cộng hòa nào” bỏ phiếu chống thuế quan.

Trong khi đó, một phán quyết của Tòa án Tối cao về tính hợp pháp của thuế quan của ông Trump có thể được đưa ra bất cứ lúc nào, và có khả năng làm đảo lộn toàn bộ chương trình nghị sự của ông.

Trong một tuyên bố, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai bảo vệ chính sách thuế quan, cho biết lạm phát đã hạ nhiệt và lợi nhuận doanh nghiệp tăng lên ngay cả khi “mức thuế trung bình của Mỹ đã tăng gần gấp 7 lần”.

“Thực tế là chương trình kinh tế của Tổng thống Trump gồm cắt giảm thuế, nới lỏng quy định, thuế quan và dồi dào năng lượng đang giúp giảm chi phí và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”, ông nói.

Tuy nhiên, tất cả diễn ra trong bối cảnh người dân Mỹ ngày càng bất bình vì chi phí sinh hoạt và có xu hướng quy trách nhiệm cho ông Trump cùng đảng Cộng hòa. Thông điệp tranh cử về việc giảm giá cả ngay “từ ngày đầu tiên” vẫn chưa thành hiện thực (ngoại trừ một số mặt hàng như trứng – phần lớn nhờ nỗ lực kiểm soát dịch cúm gia cầm của nông dân).

Trên giấy tờ, kinh tế Mỹ vẫn đang vận hành tốt. Điều này phần lớn bởi các chỉ số kinh tế được đo lường bằng các con số trung bình và tổng hợp.

Chẳng hạn, báo cáo việc làm tháng 1 công bố vào ngày 11/02 cho thấy bức tranh khá tích cực, với 130,000 việc làm mới, gần gấp đôi dự báo của giới kinh tế. Nhưng khi xem xét kỹ, gần như toàn bộ mức tăng đến từ một lĩnh vực duy nhất: Y tế. Nếu nhìn sâu hơn nữa, hầu hết các lĩnh vực khác chỉ ghi nhận mức tăng yếu hoặc thậm chí giảm.

Thực tế, trong cả năm 2025, lĩnh vực y tế và trợ giúp xã hội chiếm tới 97% tổng số việc làm mới.

Đó là ví dụ điển hình cho điều mà nhà kinh tế Diane Swonk của KPMG gọi là những “chiếc ghế một chân” đang nâng đỡ nền kinh tế. Hai “chiếc ghế một chân” khác là tầng lớp giàu có tiếp tục chi tiêu mạnh tay và các tập đoàn công nghệ lớn rót hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI.

Vương Đông