Du lịch Thái Lan rơi vào khủng hoảng khi khách Trung Quốc giảm 30%, cơ hội cho Việt Nam?

Du lịch Thái Lan rơi vào khủng hoảng khi khách Trung Quốc giảm 30%, cơ hội cho Việt Nam?

Ngành du lịch Thái Lan đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong 4 năm qua khi lượng khách nước ngoài giảm lần đầu tiên kể từ 2021, trong đó khách Trung Quốc sụt giảm tới 30% do các vấn đề liên quan đến trung tâm lừa đảo và xung đột với Campuchia. Trong khi đó, Việt Nam thu hút được dòng khách Trung Quốc dịch chuyển.

Du lịch chiếm 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Thái Lan.

Cảnh tượng ảm đạm tại Bangkok

Trên con đường Bangkok gần ngôi chùa Phật giáo nổi tiếng Wat Arun, những cửa hàng thường đông nghịt khách du lịch chụp ảnh với trang phục truyền thống nay gần như vắng tanh vào chiều thứ Năm.

“So với đỉnh điểm hai năm rưỡi trước, số lượng khách du lịch Trung Quốc đã giảm khoảng 60%”, chủ một cửa hàng cho thuê trang phục truyền thống chia sẻ. “Chúng tôi đã phải hạ giá vì thiếu khách, nhưng cũng chẳng còn cách nào khác”.

Tình cảnh tương tự diễn ra với chủ quầy nước ép khi doanh số giảm khoảng 40% so với năm ngoái. “Nếu tình hình này kéo dài thêm ba hoặc sáu tháng nữa, tôi sẽ phải đóng cửa”, chủ cửa hàng lo lắng. “Tôi mong Chính phủ chứng minh rằng đây vẫn là một đất nước an toàn”.

Một con phố gần chùa Wat Arun ở Bangkok, nơi thường đông nghịt du khách, đã trở nên vắng lặng vào một buổi chiều gần đây.

Theo Bộ Du lịch và Thể thao, lượng khách nước ngoài đến Thái Lan năm 2025 giảm 7.2% xuống 32.97 triệu người – mức giảm đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19 năm 2021. Con số này thấp hơn gần 20% so với đỉnh năm 2019.

Vụ bắt cóc diễn viên Trung Quốc gây hoang mang

Khách du lịch Trung Quốc, chiếm 10% tổng lượng khách tại Thái Lan, giảm mạnh nhất với mức 30% so với năm 2024. Vụ việc nghiêm trọng xảy ra tháng 1/2025 khi một diễn viên Trung Quốc đến thăm Thái Lan bị bắt cóc và giam giữ tại trung tâm lừa đảo ở Myanmar đã khiến nhiều du khách Trung Quốc e ngại.

Tác động tiêu cực lan rộng đến các doanh nghiệp. “Đế chế hàng không” Airports of Thailand (AoT) – công ty nhà nước điều hành sáu sân bay lớn, ghi nhận lợi nhuận ròng hợp nhất năm kết thúc tháng 9 giảm 6% xuống 18.1 tỷ Baht (579 triệu USD).

Mặc dù hoạt động hàng không tăng trưởng nhờ số chuyến bay nhiều hơn, doanh thu từ phí quyền khai thác cửa hàng miễn thuế và các dịch vụ khác giảm rõ rệt do khách Trung Quốc ít đi. Tổng doanh thu công ty chỉ tăng nhẹ 1% lên 68.5 tỷ Baht.

Thai Airways ghi nhận doanh thu giảm 23% xuống 44.4 tỷ Baht và lợi nhuận ròng sụt 65% còn 4.4 tỷ Baht trong quý 3 do số lượng hành khách và doanh thu liên quan giảm mạnh.

Asia Aviation – công ty điều hành hãng hàng không giá rẻ Thai AirAsia, chuyển từ lãi 3.44 tỷ Baht cùng kỳ năm trước sang lỗ 875 triệu Baht trong quý 3.

Nhiều yếu tố bất lợi chồng chất

Ngoài vấn đề an ninh, du lịch Thái Lan còn chịu tác động từ đồng Baht mạnh, xung đột biên giới căng thẳng với Campuchia và lũ lụt ở miền nam. Du lịch chiếm tới 20% GDP của Thái Lan.

“Mức giảm lớn hơn dự kiến”, Yuji Kato, Trưởng phòng tại Nomura Research Institute Thailand, nhận định. “Thái Lan phụ thuộc vào du lịch nhiều hơn các nước láng giềng Đông Nam Á. Điều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng tín dụng và sức mua của nhóm thu nhập thấp”.

Ngành khách sạn cũng gặp khó khăn tương tự. Erawan Group – vốn có thế mạnh trong phân khúc tầm trung – ghi nhận lợi nhuận ròng giảm 54% xuống 57 triệu Baht trong quý 3. Tập đoàn khách sạn lớn Minor International báo cáo doanh thu giảm 1% cùng kỳ.

Đối mặt với khó khăn, các công ty đang nhanh chóng điều chỉnh chiến lược. Thai AirAsia giảm chuyến bay đến và từ Trung Quốc trong lịch mùa đông 2025-26, đồng thời tăng số chuyến bay đến Ấn Độ.

Erawan Group, với tỷ trọng cao hoạt động trong nước, dự định mở rộng mạng lưới khách sạn giá rẻ ra nước ngoài đến năm 2030 tại các thị trường như Nhật Bản và Philippines – nơi họ đã có mặt. Tập đoàn nhắm tăng khách hàng từ châu Âu, Ấn Độ và Trung Đông để giảm phụ thuộc vào thị trường nội địa.

Việt Nam vượt Thái Lan về khách Trung Quốc

Ở chiều ngược lại, dòng khách Trung Quốc đang trở lại mạnh mẽ ở Việt Nam. Trong năm 2025, lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam đạt 5.3 triệu lượt, vượt qua Thái Lan và chiếm khoảng 1/4 tổng lượng khách quốc tế.

Cục Du lịch Quốc gia cho biết năm 2025, Việt Nam đón hơn 21.2 lượt khách quốc tế, tăng 20.4% so với năm 2024. Con số này vượt mức đỉnh 18 triệu lượt của năm 2019, thời điểm trước đại dịch COVID-19.

Đà tăng trưởng của Việt Nam phản ánh sự dịch chuyển đáng chú ý trong ngành du lịch trị giá hàng tỷ USD của Đông Nam Á, trong bối cảnh Thái Lan vốn được xem là trung tâm du lịch lớn nhất khu vực ghi nhận dấu hiệu suy giảm sức hút.

Trái ngược với bức tranh thận trọng tại Thái Lan, Việt Nam đẩy mạnh các biện pháp kích cầu du lịch, trong đó có chính sách miễn thị thực 45 ngày cho công dân một số nền kinh tế phát triển.

Nhờ đó, thị trường châu Âu ghi nhận tăng trưởng mạnh, với lượng khách từ Ba Lan tăng 43%, du khách từ Anh, Pháp và Italy đều tăng khoảng 20%. Riêng thị trường Nga tăng tới 197%.

Theo Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên Hợp Quốc (UNWTO), Việt Nam hiện nằm trong nhóm những điểm đến tăng trưởng nhanh nhất thế giới, cùng với Brazil, Ai Cập, Nhật Bản và Ethiopia. Báo cáo cho biết lượng khách tại các thị trường này đã vượt mức của năm 2019.

Năm 2026 sẽ ra sao?

Chính phủ Thái Lan đặt mục tiêu tăng 10% lượng khách nước ngoài năm nay lên 36,700,000 người. Tuy nhiên, khoảng một nửa nhà điều hành khách sạn trả lời khảo sát của Hiệp hội Khách sạn Thái dự đoán lượng khách nước ngoài năm 2026 sẽ chỉ ở mức tương tự năm ngoái là 33 triệu người.

Kato dự báo số lượng du khách sẽ có xu hướng tăng trong năm nay, nhưng nhấn mạnh: “Để Thái Lan thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình – nơi mô hình tăng trưởng dựa vào lao động giá rẻ đạt tới giới hạn, nước này nên kết hợp du lịch với các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe và giải trí nhằm tăng giá trị gia tăng cho ngành du lịch”.

Bước sang năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và đạt doanh thu trên 1.1 triệu tỷ đồng. Với tình hình ảm đạm ở Thái Lan, cùng với xung đột gần đây giữa Trung Quốc và Nhật Bản, Việt Nam có thể hưởng lợi từ sự dịch chuyển dòng khách du lịch Trung Quốc này.

Vũ Hạo