Dấu hiệu thiếu hụt bạc nghiêm trọng ở Trung Quốc và Mỹ trước thềm tháng 3 định mệnh

Dấu hiệu thiếu hụt bạc nghiêm trọng ở Trung Quốc và Mỹ trước thềm tháng 3 định mệnh

Trong khi Sàn Thượng Hải (SHFE) bất ngờ dựng lên hàng rào kỹ thuật để ngăn chặn dòng chảy vật chất ra khỏi kho dự trữ đang cạn kiệt, thì tại New York, kho bạc Comex cũng sụt giảm xuống dưới mức tâm lý quan trọng. Những tín hiệu từ cả hai bán cầu đều cho thấy thời điểm nguồn cung vật chất không còn đủ để đáp ứng các cam kết trên giấy tờ đang đến gần hơn bao giờ hết.

Mệnh lệnh bất thường ở Thượng Hải

Thị trường phái sinh hàng hóa được xây dựng trên một nguyên tắc nền tảng là người nắm giữ hợp đồng phái sinh phải có quyền yêu cầu giao nhận vật chất. Chính khả năng có thể chuyển đổi từ “giấy” sang “hàng” này là cơ chế duy nhất đảm bảo giá phái sinh không bị thao túng và buộc phải hội tụ với giá giao ngay thực tế. Tuy nhiên, quyết định mới nhất của Sàn Giao dịch Tương lai Thượng Hải (SHFE) đã đơn phương phá vỡ giao ước này.

Cụ thể vào ngày 11/02 vừa qua, SHFE thông báo bắt đầu từ ngày giao dịch cuối cùng của tháng 2/2026, tất cả đối tượng không phải là thành viên có nhu cầu phòng vệ rủi ro (hedging) đã được phê duyệt sẽ bị áp hạn mức nắm giữ vị thế “tháng cận giao hàng” về con số 0.

Quyết định này đồng nghĩa với việc các nhà đầu cơ cá nhân, các quỹ đầu tư tài chính và các thành viên nước ngoài không có hoạt động sản xuất thực tế tại Trung Quốc sẽ bị tước hoàn toàn quyền nhận bạc vật chất. Những nhà đầu tư này buộc phải tất toán vị thế bằng tiền mặt hoặc chuyển sang kỳ hạn sau, nhưng tuyệt đối không được phép tiếp cận lượng bạc thực tế trong kho của sàn.

Để hình dung mức độ nghiêm trọng của sự suy giảm này, cần nhớ rằng vào thời điểm tháng 1/2021, kho SHFE từng chứa tới xấp xỉ 3,100 tấn bạc. Như vậy, gần 90% lượng dự trữ đã “bốc hơi” khỏi hệ thống.

Với mức tồn kho mỏng manh hiện tại, nếu SHFE không thiết lập các rào cản kỹ thuật để ngăn cản giới đầu cơ, rủi ro mất thanh khoản vật chất là hiện hữu ngay trong kỳ giao hàng tháng 3 sắp tới. Bằng mệnh lệnh hành chính hôm 11/02, giới chức Bắc Kinh dường như đang gửi đi thông điệp rằng bạc là tài nguyên chiến lược dành cho sản xuất công nghiệp, không phải là công cụ cho các trò chơi tài chính.

Comex và ngưỡng tâm lý 100 triệu ounce

Trong khi Trung Quốc khép cửa kho để giữ bạc, thì tại Mỹ, sàn Comex cũng đang chứng kiến tình trạng sụt giảm tài nguyên với tốc độ đáng báo động. Những số liệu cập nhật đến ngày 11/02/2026 đang vẽ nên một bức tranh u ám về khả năng thanh khoản vật chất của thị trường phương Tây.

Tồn kho bạc tại Comex được phân loại thành hai hạng mục: Registered (Đã đăng ký – sẵn sàng để giao ngay cho các hợp đồng tương lai) và Eligible (Đủ tiêu chuẩn – bạc của tư nhân gửi kho, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của Comex nhưng không được phép dùng để giao hàng).

Ngày 06/02/2026, lượng tồn kho Registered đã chính thức thủng mốc tâm lý quan trọng 100 triệu ounce, và đến ngày 11/02 thì rơi xuống còn 96.4 triệu ounce. Đây là một tín hiệu cảnh báo rủi ro cao.

Dữ liệu từ Comex cho thấy, lượng bạc thực tế được bàn giao trong tháng 2/2026 tính đến ngày 11/02 là xấp xỉ 23 triệu ounce, tương đương với lượng bàn giao của toàn bộ tháng 2/2025.

Lượng giao hàng tính đến 11/2/2026 đã tương đương với toàn bộ tháng 2/2025.

Việc các nhà đầu tư tranh nhau nhận hàng ngay trong tháng phụ mà không chờ đến tháng chính cho thấy tâm lý lo sợ thiếu hụt nguồn cung đang lan rộng. Người mua đang muốn nắm giữ tài sản thực càng sớm càng tốt.

Tháng 3 là tháng giao hàng chính của hợp đồng tương lai bạc nên áp lực tìm nguồn cung vật chất sẽ càng lớn hơn so với tháng 2. Khối lượng mở (Open Interest) của các hợp đồng tương lai bạc giao tháng 3 hiện nay là gần 60 ngàn hợp đồng, tương đương với 300 triệu ounce bạc. Giả sử chỉ 1/3 trong số này yêu cầu giao hàng vật chất (20 ngàn hợp đồng), thì lượng bạc phải giao đã là 100 triệu ounce, nhiều hơn tồn kho Registered của Comex hiện nay.

Điều đáng lo ngại hơn nằm ở xu hướng dòng tiền vật chất tổng thể. Trong điều kiện thị trường thông thường, quá trình giao nhận hàng hóa không làm thay đổi lượng bạc trong kho mà chỉ thay đổi tên chủ sở hữu trên giấy, vì cả bên giao và bên nhận đều cất giữ bạc ở trong kho nhằm phục vụ cho các giao dịch phái sinh khác trong tương lai.

Tuy nhiên, xu hướng từ cuối năm 2025 đến nay là bạc bị hủy chứng quyền giao nhận, chuyển trạng thái từ Registered sang Eligible rồi rút hoàn toàn ra khỏi kho Comex. Bằng chứng và cũng là hệ quả của hiện tượng rút kho này là tổng lượng tồn kho (bao gồm cả Registered và Eligible) của Comex đã sụt giảm từ mức 450 triệu ounce hồi đầu năm xuống còn 391 triệu ounce vào ngày 11/2. Gần 60 triệu ounce bạc đã biến mất khỏi các hầm chứa chỉ trong vòng chưa đầy 6 tuần đầu năm.

Trong ngày đây nhất 11/02, đã có 5.1 triệu ounce bạc bị chuyển từ trạng thái sẵn sàng giao hàng (Registered) sang sở hữu tư nhân (Eligible), sau đó 2.34 triệu ounce bị rút ra khỏi kho.

Hành động này cho thấy sự mất niềm tin vào hệ thống lưu ký của sàn giao dịch. Khi rủi ro đối tác tăng cao, việc nắm giữ tài sản vật chất trực tiếp trở thành ưu tiên hàng đầu. Ngoài ra, một lượng bạc được rút khỏi kho để đưa vào sản xuất linh kiện điện tử, tấm năng lượng mặt trời, và vĩnh viễn biến mất khỏi nguồn cung của thị trường phái sinh.

Tồn kho Registered giảm xuống dưới ngưỡng 100 triệu ounce và tổng tồn kho thủng ngưỡng 400 triệu ounce vào tháng 2/2026.

Tất cả dữ kiện trên, từ lệnh hạn chế của Thượng Hải đến sự sụt giảm tồn kho tại New York, đều củng cố nhận định về sự tách rời giữa giá bạc trên giấy tờ và giá trị thực tế của bạc vật chất.

Khi SHFE cấm giới đầu cơ nhận hàng, họ đang ngầm thừa nhận sự thiếu hụt nguồn cung. Tương tự, việc tồn kho Comex thủng đáy 100 triệu ounce là lời cảnh báo rằng khả năng đáp ứng nhu cầu vật chất của thị trường phương Tây đang suy yếu.

Như người viết đã phân tích, khi tồn kho giảm xuống mức thấp nguy hiểm, sàn giao dịch có thể sử dụng các biện pháp cực đoan hơn như nâng tỷ lệ ký quỹ lên 100% giá trị hợp đồng, không cho phép đặt lệnh Mua (Long), hay tuyên bố tình trạng bất khả kháng (Force Majeure) để yêu cầu tất toán bằng tiền thay vì giao hàng. Lệnh hạn chế nhận bạc vật chất mà SHFE mới đưa ra cũng là một dạng biện pháp cực đoan bất thường.

Đối với các nhà đầu tư, rủi ro lớn nhất lúc này không phải là biến động giá, mà là rủi ro không thể chuyển đổi tài sản tài chính thành tài sản thực khi thị trường rơi vào trạng thái khan hiếm cực độ.

Đức Quyền