Đằng sau đà tăng chóng mặt của vàng và bạc

Đằng sau đà tăng chóng mặt của vàng và bạc

Vàng tiếp tục cuộc tăng giá không ngừng nghỉ trong ngày 29/01, vượt mốc 5,500 USD/oz và chạm kỷ lục mới.

Giá vàng giao ngay tăng hơn 3% lên mức 5,501.18 USD/oz theo dữ liệu LSEG. Hợp đồng tương lai vàng tháng 2 tăng hơn 3% lên 5,568.66 USD/oz.

Trong khi đó, giá bạc giao ngay tăng hơn 2% lên 119.3 USD/oz, và hợp đồng tương lai bạc Mỹ tháng 3 tăng gần 5% lên 118.73 USD/oz.

Theo giới chuyên gia, đà tăng không ngừng nghỉ của vàng và bạc trong tháng này đến từ nhu cầu trú ẩn giữa bối cảnh bất ổn địa chính trị và cả nhu cầu cơ bản đối với kim loại quý.

Đặc biệt, bạc đã vượt 118 USD/oz lần đầu tiên trong ngày 29/01 sau khi tăng hơn 145% trong năm 2025. Kim loại trắng này đã tăng gần 65% từ đầu năm đến nay.

Đà tăng này đã lan rộng đến toàn bộ nhóm kim loại quý từ bạch kim đến palladium, thậm chí cả kim loại cơ bản.

“Chúng tôi đã dự đoán sự tăng vọt trong giá vàng từ đầu năm ngoái”, Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, cho biết. “Nhưng nó đã trở thành sự tăng vọt trong tất cả kim loại quý, nhiều kim loại cơ bản và khoáng chất đất hiếm”.

“Thị trường bị phá vỡ”

“Tôi cho rằng thị trường kim loại quý đã bị phá vỡ do mức biến động chưa từng có hiện nay”, Nicky Shiels từ MKS PAMP nói với CNBC.

Các chuyên gia cho rằng giá cả hiện chủ yếu bị chi phối bởi dòng thanh khoản bất thường chứ không phải cung cầu thực tế. Điều này gây ra những biến động cực mạnh và liên tục tách xa các yếu tố cơ bản.

Các nhà phân tích cho rằng nhu cầu đến từ nhà đầu tư tìm kiếm sự bảo vệ trước nhiều yếu tố: Căng thẳng địa chính trị, nợ công tăng vọt và bất ổn về triển vọng lãi suất cũng như tiền tệ. Việc các ngân hàng trung ương liên tục mua vào đã hỗ trợ vàng ngay cả khi lãi suất vẫn cao. Đồng thời, kỳ vọng về việc nới lỏng tiền tệ trong tương lai đã tăng sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi như vàng và bạc.

Bạc được hỗ trợ bởi nhu cầu công nghiệp

Bạc đã khuếch đại đà tăng giá này nhờ vai trò kim loại công nghiệp. Nhu cầu từ các lĩnh vực năng lượng mặt trời, điện tử và xu hướng điện hóa đã tạo thêm động lực tăng cho thị trường vốn đã thiếu hụt nguồn cung.

“Kim loại quý đã tăng vọt trong hai tháng qua và hiện trong trạng thái quá mua về mặt kỹ thuật”, ông Shiels bổ sung.

Maximilian Tomei, CEO tại Galena Asset Management, đồng tình rằng biến động giá gần đây ít liên quan đến các yếu tố cơ bản.

“Sự biến động bạn thấy trong kim loại hôm nay không nhất thiết do nhu cầu thực tế đối với chính kim loại đó. Đây là sự biến động do đồng tiền định giá yếu đi”, ông Tomei giải thích. “Điều này quan trọng vì vàng giống như một loại tiền tệ. Khi đồng tiền bạn dùng để định giá yếu đi, giá vàng sẽ tăng cao hơn”.

Chỉ số đồng USD, đo sức mạnh đồng tiền Mỹ so với rổ tiền tệ chính, đã giảm gần 11% trong 12 tháng qua.

Tuy nhiên, ông Tomei cảnh báo rằng dù nhu cầu cơ bản tăng đối với kim loại quý đã thúc đẩy mức tăng gần đây, điều đó vẫn không thể giải thích cho mức tăng giá mạnh như vậy.

“Các yếu tố cơ bản không giải thích được việc một hàng hóa tăng 200%”, ông nói. “Cách bạc biến động là quá mức và tách biệt khỏi thực tế. Thị trường đã bị phá vỡ”.

Thanh khoản dư thừa đẩy giá kim loại

Ông Tomei cho rằng một động lực tiềm năng khác cho kim loại quý là thanh khoản dư thừa tràn ngập thị trường toàn cầu. Khi giá tài sản tăng, nhà đầu tư có thể vay nhiều hơn dựa trên danh mục của họ thông qua các khoản vay ký quỹ và các hình thức đòn bẩy khác, tạo ra dòng tiền mới trong hệ thống.

Khi định giá cổ phiếu trở nên căng thẳng, một phần thanh khoản đó tìm nơi khác để trú ẩn, ông giải thích. Theo quan điểm của ông Tomei, các kim loại như vàng và bạc ngày càng trở thành điểm đến cho dòng vốn đó, không phải vì các yếu tố cơ bản đã thay đổi mạnh mẽ, mà vì dòng vốn cần có nơi cư trú.

Kết quả là các động thái giá phóng đại, đặc biệt trong các thị trường kim loại quý nhỏ hơn, nơi dòng vốn khiêm tốn tương đối có thể đẩy giá tăng mạnh, khiến đợt tăng giá cảm thấy tách khỏi yếu tố cung-cầu truyền thống.

Guy Wolf, Trưởng phân tích thị trường toàn cầu tại Marex, cũng cho biết rằng diễn biến giá trong các phần của nhóm kim loại quý đã trở nên ngày càng bị bóp méo. Các thị trường như bạc và bạch kim chỉ bằng một phần nhỏ so với vàng hoặc các chỉ số cổ phiếu lớn như S&P 500, có nghĩa là dòng vốn đầu cơ gần đây đang có tác động quá lớn đến giá cả.

Những hạn chế về năng lực sản xuất có nghĩa là nguồn cung kim loại không thể tăng đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu tăng vọt. Điều này dẫn đến giá cả “hoàn toàn tách khỏi thực tế nhu cầu vật lý”. Tình trạng này có thể đảo ngược mạnh mẽ khi các nhà đầu tư đầu cơ bắt đầu chốt lãi và thanh khoản cạn kiệt.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý rằng cơ chế định giá thị trường – quá trình xác định giá mà tại đó cung và cầu cân bằng – đã sụp đổ hoàn toàn.

Gautam Varma, Giám đốc điều hành V2 Ventures, không đánh giá trường kim loại quý là “bị phá vỡ”. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng sự tăng vọt phản ánh ảnh hưởng ngày càng tăng của dòng vốn đầu cơ.

“Điều bạn có thể thấy là có nhiều vốn đầu cơ hơn đã tham gia vào thị trường. Vốn đầu cơ này có thể xuất hiện vì những lý do khác ngoài cung cầu cơ bản”, ông nói.

Sự tăng giá điên cuồng của kim loại quý, đặc biệt vàng và bạc, đang đặt ra câu hỏi về tính bền vững của đợt tăng này. Liệu thị trường có thể duy trì được mức giá kỷ lục khi thiếu hỗ trợ từ các yếu tố cơ bản?

Vũ Hạo