Cục diện đảo chiều: Nhiều hãng xe phương Tây “dựa lưng” vào công nghệ Trung Quốc

Cục diện đảo chiều: Nhiều hãng xe phương Tây “dựa lưng” vào công nghệ Trung Quốc

Các hãng xe phương Tây đang nỗ lực duy trì vị thế tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới bằng cách phát triển các mẫu xe điện mới dựa trên công nghệ Trung Quốc, đồng thời có kế hoạch đưa những sản phẩm này ra các thị trường quốc tế khác.

Hai năm sau khi các thương hiệu như Volkswagen (VW) và Toyota công bố chiến lược “tại Trung Quốc, vì Trung Quốc” nhằm giành lại thị phần bằng cách tận dụng công nghệ nội địa, các lãnh đạo doanh nghiệp hiện kỳ vọng sẽ thu hút người tiêu dùng với loạt sản phẩm mới được trưng bày tại triển lãm ô tô thường niên ở Bắc Kinh tuần này.

“Chúng tôi muốn ổn định trong năm nay nhưng tin rằng với các mẫu xe mới… chúng tôi sẽ có thể tăng trưởng trở lại tại Trung Quốc”, ông Jochen Goller, thành viên ban điều hành BMW, cho biết.

Tập đoàn Đức sẽ giới thiệu mẫu SUV điện iX3 với khung gầm kéo dài, được phát triển tại Trung Quốc với sự hỗ trợ của các công nghệ nội địa từ Momenta, Huawei và Alibaba.

BMW ra mắt mẫu SUV điện iX3

Các hãng xe nước ngoài chứng kiến doanh số sụt giảm đáng kể tại Trung Quốc trong những năm gần đây, trước sự trỗi dậy của các đối thủ nội địa và những tân binh như BYD, Geely và Xiaomi. Điều này diễn ra trong bối cảnh xe điện và xe hybrid sạc ngoài hiện chiếm hơn một nửa doanh số xe mới.

Thị phần của các hãng nước ngoài tại Trung Quốc đã giảm một nửa, xuống còn 32% trong năm nay so với 64% vào năm 2020, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Automobility tại Thượng Hải.

Sau nhiều thập kỷ các thương hiệu Trung Quốc học hỏi công nghệ sản xuất ô tô từ đối tác phương Tây thông qua các liên doanh, cục diện nay đã đảo chiều. Giờ đây Volkswagen, Toyota và các hãng khác phải dựa vào đối tác và chuỗi cung ứng Trung Quốc để phát triển xe nhanh hơn và tích hợp phần mềm tiên tiến.

“Chúng tôi có quy mô quá lớn tại Trung Quốc, không thể rút lui”, ông Martin Sander, Giám đốc bán hàng thương hiệu Volkswagen, cho biết tại một sự kiện ngành ở London tháng trước. “Chúng tôi nhận thấy những gì đã làm tại châu Âu trong thời gian dài không còn cạnh tranh được tại thị trường Trung Quốc”, ông nói thêm.

Tập đoàn ô tô lớn nhất châu Âu – bao gồm Porsche và Audi – từ lâu đã sản xuất xe tại Trung Quốc, nhưng hiện cũng đang thiết kế và phát triển sản phẩm ngay tại thị trường này.

Sau khi điều chỉnh chiến lược, một số tín hiệu cải thiện ban đầu đã xuất hiện, dù các chuyên gia cảnh báo triển vọng tăng trưởng dài hạn vẫn chưa chắc chắn. “Họ đang làm đúng hướng nhưng… tôi không chắc các sản phẩm mới có thể giúp các hãng xe châu Âu phục hồi”, ông Tu Le, nhà sáng lập Sino Auto Insights, cho biết.

Volkswagen đã vượt Geely và BYD để giành lại vị trí dẫn đầu với thị phần 13% trong ba tháng đầu năm 2026, theo dữ liệu của Automobility. Tuy nhiên, điều này chủ yếu nhờ doanh số xe điện của các hãng nội địa suy giảm sau khi nhiều khoản trợ cấp của Chính phủ Trung Quốc kết thúc vào năm ngoái.

Thương hiệu Đức này – vốn vẫn phụ thuộc nhiều vào động cơ đốt trong – dự kiến ra mắt 13 mẫu xe hybrid sạc ngoài và xe điện tại Trung Quốc trong năm nay. “Chúng tôi cũng đang xem xét đưa những mẫu xe này ra các thị trường khác để cạnh tranh”, ông Sander cho biết.

Audi chịu tác động từ sự suy yếu chung của nhu cầu xe điện. Năm ngoái, hãng ra mắt mẫu E5 Sportback, một thương hiệu phụ dành riêng cho Trung Quốc không mang logo bốn vòng quen thuộc. Tuy nhiên, đầu năm nay hãng phải giảm giá mạnh mẫu xe này – được phát triển cùng đối tác SAIC – để kích cầu.

“Chúng tôi cần thêm thời gian để xây dựng thương hiệu và tăng sản lượng”, CEO Audi Gernot Döllner cho biết, đồng thời nói thêm rằng sẽ có thêm hai mẫu xe tiếp theo sau E5.

Audi ra mắt mẫu E5 Sportback

Sau khi ghi giảm giá trị 5 tỷ USD vào cuối năm 2024, General Motors cho biết mảng kinh doanh tại Trung Quốc đã có lãi trở lại, nhờ xe hybrid và xe điện chiếm hơn một nửa doanh số. Tuy nhiên, do tập trung vào các dòng xe có lợi nhuận cao hơn, doanh số quý 1 của hãng tại thị trường này vẫn giảm 21%.

Nissan cũng đặt mục tiêu nâng tổng doanh số tại Trung Quốc và xuất khẩu từ quốc gia này lên 1 triệu xe vào năm 2030, so với 660,000 xe năm ngoái.

Để đạt được mục tiêu này, hãng xe Nhật Bản sẽ tăng cường hợp tác với đối tác liên doanh Dongfeng nhằm đưa mẫu xe điện N7 sang Mỹ Latinh và Đông Nam Á, cũng như mẫu bán tải hybrid Frontier Pro tới các thị trường này và khu vực Vùng Vịnh.

“Trung Quốc đang trở thành trung tâm đổi mới và xuất khẩu toàn cầu”, ông Guillaume Cartier, Giám đốc hiệu suất của Nissan, cho biết.

Ông Tu Le cảnh báo một rủi ro là hiện tượng “ăn thịt lẫn nhau” nếu các mẫu xe Trung Quốc giá rẻ làm suy giảm nhu cầu đối với các dòng xe sản xuất tại các khu vực khác. Tuy nhiên, các nhà máy liên doanh tại Trung Quốc của Volkswagen, Toyota và Nissan hiện cũng đang hoạt động dưới công suất. “Lựa chọn duy nhất nếu không xuất khẩu là đóng cửa nhà máy tại Trung Quốc”, ông nói.

Ông Chris Liu, Chuyên gia phân tích xe điện tại Omdia, cho rằng khoảng cách lớn nhất của các hãng xe nước ngoài tại Trung Quốc hiện không còn nằm ở phần cứng hay nền tảng xe điện, mà ở khả năng triển khai phần mềm – “đây về cơ bản là vấn đề nhân lực”.

“Trung Quốc có quy mô nhân lực kỹ sư phần mềm rất lớn, khó có thể tái tạo ở nơi khác, cả về số lượng lẫn tốc độ phát triển”, ông Liu cho biết, đồng thời nhấn mạnh đây là lý do các hãng xe Đức đang mở rộng mạnh hoạt động R&D tại Trung Quốc.

“Chừng nào các hãng xe nước ngoài còn thu hút được nhân tài phần mềm hàng đầu tại Trung Quốc, họ vẫn có thể duy trì vị thế. Nhưng khả năng cạnh tranh phụ thuộc vào việc họ có thể vận hành với tốc độ phát triển của Trung Quốc hay không, chứ không chỉ đơn thuần tham gia vào thị trường nhân lực”.

Vũ Hạo