Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng thấp kỷ lục

Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng thấp kỷ lục

Ngày 05/03, Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 trong khoảng 4.5% – 5%, mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1990, khi Bắc Kinh đối mặt với áp lực giảm phát kéo dài và căng thẳng thương mại với Mỹ.

Mục tiêu này được nêu trong báo cáo công tác Chính phủ công bố tại kỳ họp Quốc hội Trung Quốc (Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc). Con số này thấp hơn mục tiêu “khoảng 5%” trong ba năm trước đó và là mục tiêu tăng trưởng thấp nhất từng được đặt ra, ngoại trừ năm 2020 khi Trung Quốc không công bố mục tiêu do đại dịch.

Bắc Kinh cũng giữ nguyên mục tiêu thâm hụt ngân sách ở mức “khoảng 4% GDP”, tương tự năm ngoái. Mức 4% được đặt lần đầu năm 2024 và là mức cao nhất kể từ năm 2010, theo dữ liệu từ Wind Information.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) tham dự phiên khai mạc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (CPPCC) tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 04/03/2026.

Chính phủ Trung Quốc đồng thời duy trì mục tiêu lạm phát tiêu dùng hàng năm “khoảng 2%”. Mục tiêu này, được thiết lập từ năm 2025, là mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ và được xem là dấu hiệu Bắc Kinh thừa nhận nhu cầu trong nước vẫn yếu.

Trên thực tế, mục tiêu lạm phát thường được xem là mức trần hơn là mức cần đạt. Trong cả năm 2025, lạm phát gần như đi ngang và chỉ đạt 0.7% khi loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, phản ánh niềm tin tiêu dùng còn yếu.

“Mục tiêu tăng trưởng khá thực tế. Đây là bước chuyển tiếp từ tư duy ‘ưu tiên con số’ sang ‘ưu tiên chất lượng’”, ông Tianchen Xu, Chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, cho biết.

Theo ông Xu, Bắc Kinh không còn xem tăng trưởng cao là mục tiêu duy nhất vì điều đó có thể khiến chính quyền địa phương thổi phồng số liệu hoặc triển khai các dự án đầu tư kém hiệu quả.

Chính phủ Trung Quốc cũng đặt mục tiêu giữ tỷ lệ thất nghiệp thành thị quanh 5.5% trong năm nay, so với mức 5.2% của năm ngoái, đồng thời tạo thêm khoảng 12 triệu việc làm mới tại khu vực thành thị.

Công cụ tài khóa và tiền tệ

Bắc Kinh dự kiến phát hành 1,300 tỷ Nhân dân tệ (188.5 tỷ USD) trái phiếu Chính phủ đặc biệt kỳ hạn siêu dài trong năm 2026, tương đương năm ngoái. Trong đó, 250 tỷ Nhân dân tệ sẽ được phân bổ cho chương trình đổi hàng tiêu dùng cũ lấy mới và 300 tỷ Nhân dân tệ dành để bổ sung vốn cho các ngân hàng thương mại nhà nước lớn.

Chính phủ cũng dự kiến phát hành 4,400 tỷ Nhân dân tệ trái phiếu đặc biệt của chính quyền địa phương nhằm tài trợ các dự án lớn và giảm áp lực nợ của địa phương.

“Chi tiêu Chính phủ năm nay sẽ tiếp tục duy trì quy mô lớn”, Thủ tướng Lý Cường cho biết trong báo cáo công tác, nhấn mạnh ưu tiên thúc đẩy tiêu dùng và nâng cao mức sống.

Theo ông Xu, gói kích thích tài khóa tương đối thận trọng này phù hợp với mục tiêu tăng trưởng khiêm tốn hơn.

Bắc Kinh cũng cam kết tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ “nới lỏng phù hợp”, bao gồm khả năng cắt giảm lãi suất và hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

“Chúng tôi sẽ phát triển các công cụ chính sách tiền tệ mang tính cấu trúc mới và tốt hơn, mở rộng quy mô khi cần thiết và hoàn thiện cách thức sử dụng”, Thủ tướng Lý Cường nói.

Áp lực kinh tế và địa chính trị

Kỳ họp quốc hội thường niên của Trung Quốc, được gọi là “Lưỡng hội”, bắt đầu từ ngày 04/03 với lễ khai mạc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc bắt đầu từ ngày 05/03 và dự kiến kết thúc vào ngày 12/03.

Dù kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5% trong năm ngoái, nước này đã bước sang năm thứ tư đối mặt với giảm phát trong bối cảnh thị trường bất động sản suy yếu, niềm tin tiêu dùng thấp và áp lực nợ của chính quyền địa phương.

Doanh số bán lẻ chỉ tăng 3.6% trong năm 2025, trong khi giá xuất xưởng của nhà máy giảm 2.6% so với cùng kỳ năm trước. Đầu tư tài sản cố định giảm 3.8%, đánh dấu lần giảm đầu tiên trong nhiều thập kỷ. Đầu tư bất động sản giảm mạnh 17.2%.

Kỳ họp năm nay diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc vừa trải qua gần một năm căng thẳng thương mại với Mỹ, khiến nước này đẩy mạnh đa dạng hóa xuất khẩu sang châu Âu và Đông Nam Á.

Trong khi đó, xung đột tại Trung Đông cũng làm dấy lên lo ngại trước chuyến thăm Trung Quốc dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tháng này, nơi ông có thể gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để thảo luận các vấn đề như thuế quan, kiểm soát xuất khẩu và Đài Loan.

Trung Quốc đã chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và quay lại con đường ngoại giao. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị gần đây đã điện đàm với các quan chức Iran và Israel, thể hiện vai trò trung gian của Bắc Kinh trong nỗ lực giảm căng thẳng.

Vương Đông