Bị Tòa án Tối cao bác bỏ, ông Trump công bố thuế quan toàn cầu 10% mới

Bị Tòa án Tối cao bác bỏ, ông Trump công bố thuế quan toàn cầu 10% mới

Ngày 20/02 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã ký sắc lệnh hành pháp áp đặt “thuế quan toàn cầu” 10% mới, chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan đối ứng. Đây là thất bại pháp lý lớn nhất của ông kể từ khi trở lại Nhà Trắng.

Sắc lệnh thuế quan mới viện dẫn Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974 và có hiệu lực “gần như ngay lập tức”, ông Trump cho biết trong bài đăng trên Truth Social.

Đây là thuế quan bổ sung, áp dụng cùng với các khoản thuế vẫn còn hiệu lực sau quyết định của Tòa án Tối cao. Quyết định này đã hủy bỏ thuế quan mà ông Trump áp đặt bằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Tại họp báo Nhà Trắng chiều ngày 20/02, ông Trump tỏ ra rất bức xúc và “cực kỳ thất vọng” về phán quyết của Tòa án.

“Tôi cảm thấy hổ thẹn với một số thẩm phán, hoàn toàn xấu hổ vì họ không có can đảm làm điều đúng cho đất nước”, ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ngày 20/02

Phán quyết đã loại bỏ cơ sở pháp lý cho nhiều khoản thuế quan mà ông Trump cho là cần thiết để phục hồi nền kinh tế và ngành sản xuất Mỹ. Tòa án tối cao phán quyết rằng IEEPA “không cho phép Tổng thống áp đặt thuế quan.”

Thuế quan mới thay thế IEEPA

Thuế quan toàn cầu 10% mới, có thời hạn 150 ngày, sẽ thay thế cho thuế quan IEEPA, một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC trong ngày 20/02.

Điều này có thể có nghĩa là một số quốc gia sẽ chịu mức thuế suất thấp hơn so với những gì đã đồng thuận trước đó với Mỹ.

Lý do là nhiều quốc gia và khu vực đó đã phải chịu thuế quan Mỹ cao hơn 10% như một phần của những thỏa thuận đó. Ví dụ, Liên minh châu Âu (EU) đã đồng ý với thuế quan 15% theo thỏa thuận thương mại với Mỹ.

Đối với Trung Quốc, tổng mức thuế sẽ là 35% (10% thuế mới + 25% thuế cũ vẫn còn), thay vì các mức thuế IEEPA trước đây.

Ông Trump khẳng định rằng ông sẽ tìm cách khác để áp đặt thuế quan mà không cần Quốc hội. Và quan chức Nhà Trắng lưu ý rằng khi chính quyền nghiên cứu các con đường thuế quan hợp pháp bổ sung, mức thuế áp dụng cho từng quốc gia có thể quay trở lại mức cao hơn.

“Tôi có quyền áp thuế quan”

Khi được hỏi tại cuộc họp báo ngày 20/02 tại sao ông không muốn làm việc với nhánh lập pháp, ông Trump nói: “Tôi không cần phải làm vậy. Tôi có quyền áp thuế quan”.

Những phát biểu của ông Trump thể hiện thái độ thách thức và gay gắt. Ông thậm chí còn chỉ trích các Thẩm phán Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett, những người mà ông đã đề cử, sau khi họ bỏ phiếu ủng hộ phán quyết.

“Tôi nghĩ quyết định của họ thật tồi tệ”, ông Trump nói. “Tôi nghĩ đó là sự xấu hổ cho gia đình họ”.

Sắc lệnh thuế quan mới viện dẫn Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974. Thuế quan được tạo ra bằng luật này chỉ có thể tồn tại 150 ngày, và việc gia hạn cần có sự chấp thuận của Quốc hội.

Khi được hỏi về giới hạn thời gian đó và về việc có được sự đồng ý của Quốc hội, ông Trump nói: “Chúng tôi có quyền làm gần như bất cứ điều gì chúng tôi muốn”.

Ông Trump cũng tuyên bố rằng tất cả thuế quan đang hoạt động dưới các luật được gọi là Mục 232 và Mục 301 sẽ vẫn “có đầy đủ hiệu lực”.

“Thu nhiều tiền hơn, mạnh hơn nhiều”

Chính quyền Trump cũng đang sử dụng Mục 301 để khởi động một số cuộc điều tra về các hoạt động thương mại có thể không công bằng, có thể dẫn đến các thuế quan mới bổ sung, ông Trump cho biết. Phần lớn doanh thu thuế quan của Mỹ năm ngoái đến từ thuế quan IEEPA.

“Các giải pháp thay thế khác giờ sẽ được sử dụng để thay thế những cái mà tòa án đã bác bỏ một cách sai trái”, ông Trump nói. “Chúng ta sẽ thu nhiều tiền hơn, và chúng ta sẽ mạnh hơn nhiều”.

Phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Dallas ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết chính quyền sẽ thay thế thuế quan IEEPA bằng cách tận dụng một số luật thuế quan hiện có khác.

Làm như vậy “sẽ giúp doanh thu thuế quan hầu như không thay đổi năm 2026”, ông Bessent cho biết. “Không ai nên mong đợi rằng doanh thu thuế quan sẽ giảm”.

Vũ Hạo