Trung Quốc cấm bán xe hơi dưới giá vốn

Trung Quốc cấm bán xe hơi dưới giá vốn

Mới đây, cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc đã ban hành bộ hướng dẫn mới nhằm chấm dứt tình trạng bán xe dưới giá vốn, tăng cường kiểm soát cuộc chiến giá kéo dài đang gây sức ép lên lợi nhuận tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.

Trong bộ quy định hướng dẫn được công bố vào ngày 11/02, Tổng cục Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc đã chính thức cấm các hãng xe định giá xe thấp hơn tổng chi phí sản xuất.

Quy định này không chỉ bao gồm chi phí trực tiếp tại nhà máy, mà còn tính cả chi phí quản lý, tài chính và bán hàng. Việc sử dụng định nghĩa rộng về “chi phí sản xuất” cho thấy cơ quan quản lý đang bịt lại lỗ hổng từng cho phép các doanh nghiệp thúc đẩy doanh số thông qua các đợt giảm giá mạnh.

Giới chức cho rằng hành vi bán dưới giá vốn làm rối loạn trật tự thị trường và gây tổn hại đến sự phát triển dài hạn của ngành. Động thái mới được xem là bước đi mạnh tay nhằm ngăn chặn “cuộc đua xuống đáy” đang bào mòn lợi nhuận toàn ngành.

Ngành ô tô Trung Quốc đã rơi vào cuộc cạnh tranh giá khốc liệt suốt hơn một năm qua, khi các nhà sản xuất liên tục giảm giá và tung ra ưu đãi lớn để bảo vệ thị phần trong bối cảnh nhu cầu chậm lại và tồn kho gia tăng.

Cạnh tranh đặc biệt gay gắt trong phân khúc xe điện, nơi hàng chục thương hiệu nội địa đang cạnh tranh quyết liệt với các hãng toàn cầu đã có chỗ đứng trên thị trường.

Ngoài việc cấm bán dưới giá vốn, cơ quan quản lý cũng nghiêm cấm hành vi ấn định giá giữa các hãng xe và nhà cung cấp. Đồng thời, các thương hiệu bị cấm ép đại lý thực hiện các chương trình bán dưới giá vốn thông qua cơ chế chiết khấu hoặc hoàn tiền mang tính trừng phạt.

Giới chức cho biết việc thực thi các quy định chống cạnh tranh không lành mạnh sẽ được tăng cường trong thời gian tới.

Hướng dẫn mới được đưa ra trong bối cảnh Bắc Kinh tìm cách ổn định các ngành kinh tế chủ chốt, củng cố niềm tin doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng bền vững hơn tại thị trường ô tô rộng lớn nhưng ngày càng chật chội của Trung Quốc.

Cuộc chiến giá khốc liệt

Cuộc chiến giá  tại thị trường ô tô Trung Quốc đã khiến ngành này bị thiệt hại hơn 471 tỷ Nhân dân tệ (68 tỷ USD) doanh thu trong ba năm qua, theo ước tính trong một báo cáo nghiên cứu mới.

Các hãng xe và đại lý đã phải gánh chi phí khổng lồ từ các đợt giảm giá triển khai trong giai đoạn 2023–2025, theo nghiên cứu của ông Li Yanwei, thành viên Hiệp hội Đại lý Ô tô Trung Quốc, công bố trong ngày 09/02.

Kể từ khi Tesla châm ngòi cho làn sóng giảm giá tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới vào đầu năm 2023, các đối thủ nội địa và thương hiệu nước ngoài buộc phải lao vào cuộc đua, mạnh tay hạ giá hàng loạt mẫu xe.

Ông Li ước tính tổng thiệt hại bằng cách áp dụng mức giảm giá so với giá bán lẻ ban đầu của xe vào tháng 01/2023, sau đó nhân với sản lượng tiêu thụ trong ba năm. Theo tính toán của ông, giá bán trung bình xe tại Trung Quốc đã giảm 11%, từ 217,000 Nhân dân tệ/xe năm 2023 xuống còn 194,000 Nhân dân tệ vào năm 2025.

“Cuộc chiến giá chắc chắn không phải là một chiến dịch tiếp thị ngắn hạn”, ông Li nhận định. “Nó đã định hình lại sâu sắc cục diện cạnh tranh của ngành”.

Cạnh tranh khốc liệt đã thu hút sự chú ý của Bắc Kinh và cuối cùng dẫn đến một đợt siết chặt quản lý vào tháng 6 năm ngoái, khi cơ quan chức năng triệu tập các hãng xe để cảnh báo về việc giảm giá quá mức và tình trạng gia tăng các khoản công nợ chưa thanh toán cho nhà cung cấp.

Nghiên cứu của ông Li cho thấy các biện pháp quản lý đã phần nào làm dịu cuộc chiến giảm giá, giúp ngành thu hồi khoảng 20 tỷ Nhân dân tệ doanh thu lẽ ra bị mất trong nửa cuối năm 2025 so với nửa đầu năm.

Các nhà phân tích của Citi không dự báo sẽ có thêm “những đợt giảm giá đáng kể” trong năm 2026, với lý do người tiêu dùng ngày càng ít nhạy cảm với giá hơn, chi phí nguyên liệu thô gia tăng và các biện pháp chống lại cạnh tranh tiêu cực của Bắc Kinh nhằm hạn chế cạnh tranh thiếu bền vững.

“Những yếu tố này, kết hợp với làn sóng ra mắt mẫu xe mới dày đặc, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình tái cấu trúc và sáp nhập trong ngành”, các chuyên gia Citi nhận định trong một báo cáo tháng trước.

Dù vậy, các hãng xe vẫn tìm cách đưa ra các hình thức ưu đãi tinh vi hơn thay vì giảm giá trực tiếp. Trong tháng 1/2026, Tesla lần đầu tiên công bố chương trình vay mua xe lãi suất 0% trong 5 năm dành cho khách hàng Trung Quốc mua mẫu Model Y L bán chạy nhất của hãng.

Nhiều thương hiệu Trung Quốc như Zeekr, Li Auto và Aito (được Huawei hậu thuẫn) cũng cam kết bù đắp cho khách hàng trước việc Chính phủ Trung Quốc chấm dứt trợ cấp thuế vào năm 2026.

Trong khi đó, BYD chọn cách khác khi nâng cấp một số mẫu xe hiện có với phạm vi hoạt động dài hơn và nhiều tính năng tiên tiến hơn, nhưng vẫn giữ nguyên mức giá bán.

Vương Đông