Thị trường bạc sẽ đi về đâu sau cú sập kinh hoàng hôm 30/01?

Thị trường bạc sẽ đi về đâu sau cú sập kinh hoàng hôm 30/01?

Sau phiên lao dốc 31% vào ngày 30/01/2026, tâm lý bi quan và sợ hãi đang bao trùm lên thị trường bạc. Tuy nhiên, nhà đầu tư dài hạn cần phải đánh giá bức tranh toàn cảnh về cung cầu và vĩ mô của bạc có thay đổi hay không. Hai lựa chọn cho nhà đầu tư lúc này là: rời bỏ thị trường với tâm lý “sợ đến già”, hoặc tranh thủ mua với giá thấp và kỳ vọng vào một siêu chu kỳ hàng hóa.

Ảnh minh họa bởi AI – Nguồn: ĐQ

Bạc đã có một năm 2025 thành công rực rỡ với mức tăng 140%. Trong tháng 1/2026, kể cả sau khi cắm đầu 31% trong phiên 30/01, bạc vẫn kết thúc tháng với cây nến xanh 12%. Không ai biết trước bạc sẽ giảm bao nhiêu % vào ngày nào, nhưng cú sập vừa qua cũng không hoàn toàn gây ngạc nhiên vì từ lâu bạc đã nổi tiếng về độ biến động mạnh do quy mô thị trường nhỏ.

Ngay lúc này, tâm lý hoang mang đang bao trùm khi nhà đầu tư không biết liệu xu hướng tăng của bạc đã kết thúc hay chưa, và điều gì sẽ tới tiếp theo.

Để trả lời câu hỏi này, hãy cùng nhìn lại những nhân tố đã thúc đẩy bạc lên các đỉnh cao liên tiếp trong vài tháng qua. Đó không chỉ là dòng tiền đầu cơ, mà còn xuất phát từ những nền tảng cơ bản vững chắc? Nếu những nhân tố đó vẫn còn đúng, thì biến động trong ngắn hạn chỉ là những nhiễu động nhỏ trên một chuyến bay dài – gây phiền toái nhưng không phải nguy hiểm chí mạng.

Thiếu hụt kinh niên, kho bạc vơi nhanh

Thế giới đang tiêu thụ bạc nhanh hơn rất nhiều so với khả năng khai thác, cung đã không đáp ứng đủ nhu cầu trong 5 năm liên tiếp. Theo dữ liệu từ Silver Institute, mức thâm hụt lũy kế từ năm 2021 đến 2025 là gần 800 triệu ounce (khoảng 25 ngàn tấn). Để bù đắp cho sự thiếu hụt này, thế giới đã phải rút dần từ các kho dự trữ trên mặt đất.

Tồn kho tại các sàn giao dịch lớn như LBMA (London) và Comex (New York) đã giảm khoảng 70% kể từ năm 2021. Tình trạng này giống như một gia đình liên tục phải bán đồ đạc trong nhà để chi tiêu hàng ngày, và thế giới đang ngày càng tiến gần đến tình trạng “vườn không nhà trống” về bạc.

Dữ liệu của sàn Comex cho thấy trong tháng 1/2026, lượng tồn kho đã giảm 43.5 triệu ounce (gần 1.4 ngàn tấn), tương đương với 10% số bạc hồi đầu năm. Riêng lượng bạc đã đăng ký (registered) – tức là có thể được dùng để giao cho người mua – giảm gần 18% trong tháng 1, xuống còn chưa đầy 105 triệu ounce.

Và xu hướng suy giảm này không có dấu hiệu sẽ sớm chậm lại. Tháng 1 thường là giai đoạn thấp điểm, nhưng tháng 1/2026 đã có tới gần 9,900 hợp đồng yêu cầu giao nhận vật chất – một con số cao bất thường. Khối lượng mở (open interest) tại ngày 30/1 là 148 ngàn hợp đồng, tương ứng với 740 triệu ounce bạc. Chỉ cần 1/7 trong số này quyết tâm đòi giao nhận vật chất, kho bạc đã đăng ký của Comex sẽ trống rỗng.

Về phía nguồn cung, sản lượng khai thác mỏ toàn cầu gần như dậm chân tại chỗ, chỉ tăng trưởng vỏn vẹn 1-2% trong các năm 2024 và 2025. Nguyên nhân sâu xa nằm ở đặc thù địa chất: khoảng 72% lượng bạc thế giới được khai thác như một sản phẩm phụ (by-product) của các mỏ đồng, chì và kẽm. Điều này có nghĩa là các công ty khai thác không thể đơn giản là tăng sản lượng bạc khi giá tăng, nếu nhu cầu về đồng hay kẽm không tăng tương ứng. Nguồn cung bạc có độ co giãn cực thấp theo giá.

Thêm vào đó, Trung Quốc, vốn kiểm soát tới 60-70% năng lực tinh chế bạc toàn cầu, đã bắt đầu thực thi chính sách hạn chế xuất khẩu bạc nghiêm ngặt từ ngày 01/01/2026.

Động thái này nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên chiến lược cho tham vọng dẫn đầu công nghệ của Bắc Kinh, nhưng đối với phần còn lại của thế giới, nó đồng nghĩa với việc mất đi một nguồn cung khổng lồ. Sự kiện này đang tạo ra một cú sốc cung chưa từng có, buộc các ngành công nghiệp phương Tây phải tranh giành lượng bạc ít ỏi còn lại.

Thị trường bạc thế giới chứng kiến cung thấp hơn cầu trong 5 năm liên tiếp.

Nhu cầu công nghiệp và quốc phòng: Đắt mấy cũng phải mua

Nếu như nguồn cung đang bị thắt chặt, thì phía cầu lại đang bùng nổ. Bạc không chỉ là kim loại quý trong vai trò tiền tệ như vàng, mà còn là nguyên liệu thiết yếu của nền kinh tế hiện đại.

Cơn khát bạc của công nghệ AI và trung tâm dữ liệu: Các trung tâm dữ liệu (Data Center) và hạ tầng AI đòi hỏi các kết nối điện tử hiệu suất cao và độ trễ thấp nhất có thể. Bạc, với tính dẫn điện tốt nhất trong tất cả các kim loại, là vật liệu không thể thay thế trong các chip bán dẫn, đầu nối và thiết bị chuyển mạch.

Tháng 12/2025, Silver Institute đã đưa ra một dự báo gây sốc: Nhu cầu điện năng cho lĩnh vực công nghệ thông tin vào năm 2030 dự kiến tăng tới 52 lần so với hiện nay, kéo theo nhu cầu khổng lồ về bạc để xây dựng hạ tầng truyền tải và thiết bị phần cứng phục vụ cho cơn khát năng lượng này.

Năng lượng xanh ngốn bạc: Ngành năng lượng mặt trời (PV) tiếp tục là “hố đen” hút bạc. Công nghệ pin mặt trời đang chuyển dịch từ loại PERC cũ sang các công nghệ thế hệ mới hiệu suất cao hơn như TOPCon và HJT. Điều đáng nói là các công nghệ mới này tiêu tốn lượng bạc nhiều hơn từ 30% đến 120% so với công nghệ cũ.

Dự báo nhu cầu bạc từ ngành PV sẽ tiếp tục phá vỡ các kỷ lục cũ, bất chấp những nỗ lực tìm kiếm vật liệu thay thế đang gặp bế tắc về hiệu suất.

Ngành xe điện (EV) cũng tạo ra lực cầu đáng kể khi một chiếc xe điện sử dụng bạc nhiều gấp đôi so với xe động cơ đốt trong truyền thống. Silver Institute dự báo nhu cầu từ lĩnh vực EV có thể chạm ngưỡng 200-250 triệu ounce/năm vào năm 2030, chiếm gần 1/4 tổng nguồn cung bạc toàn cầu.

Tính chất không co giãn của cầu: Điểm mấu chốt bảo vệ giá bạc trước các đợt sụt giảm kéo dài là tính chất “không co giãn theo giá” của nhu cầu công nghiệp và quốc phòng. Một chiếc xe điện giá 50,000 USD hay một hệ thống tên lửa dẫn đường trị giá hàng triệu USD chỉ chứa lượng bạc trị giá vài chục đến vài trăm USD.

Do đó, ngay cả khi giá bạc tăng gấp đôi hay gấp ba, các tập đoàn như Tesla, Samsung hay Lockheed Martin vẫn buộc phải mua bạc để duy trì dây chuyền sản xuất. Doanh nghiệp quan tâm đến biểu đồ nến hay các chỉ báo kỹ thuật RSI, họ chỉ quan tâm đến việc có đủ nguyên liệu vật chất để các nhà máy hàng tỷ USD không phải đóng cửa. Đây chính là lực mua “cứng” nâng đỡ thị trường.

Nền tảng vĩ mô: Tiền rẻ và vòng xoáy nợ công

Bên cạnh vai trò công nghiệp, bạc đang lấy lại vị thế là một tài sản tiền tệ trong bối cảnh niềm tin vào tiền pháp định lung lay.

Nợ công của Mỹ đang tiến sát mốc 39,000 tỷ USD, với thâm hụt ngân sách hàng năm lên tới gần 2,000 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đứng trước tình thế “tiến thoái lưỡng nan”: Nếu giữ lãi suất cao để chống lạm phát, chính phủ sẽ vỡ nợ vì chi phí lãi vay; nếu hạ lãi suất để cứu chính phủ, lạm phát sẽ quay trở lại.

Lịch sử chỉ ra rằng, các chính phủ luôn chọn giải pháp in tiền để “lạm phát hóa” nợ vay. Môi trường tiền rẻ và sự mất giá của đồng USD là mảnh đất màu mỡ nhất cho đà tăng giá của vàng và bạc.

Những con số dự báo lạc quan

Citigroup gọi bạc là “vàng được bơm thuốc tăng lực” và dự báo giá bạc sẽ đạt 150 USD/ounce trong vòng 3 tháng đầu năm 2026. Thậm chí, Citigroup còn đưa ra kịch bản lạc quan hơn: Nếu tỷ lệ giá vàng/bạc quay về mức thấp của năm 2011 là 32 lần, giá bạc hoàn toàn có thể chinh phục mốc 170 USD/ounce. Thực tế, mức cao nhất mà giá bạc đạt được trong tháng 1/2026 là 121 USD/ounce

Chuyên gia phân tích Michael Widmer của Bank of America đưa ra một biên độ dự báo giá bạc rất rộng nhưng vẫn rất tích cực là từ 135 đến 309 USD/ounce. Con số 309 USD nghe có vẻ điên rồ, nhưng nếu xét đến việc điều chỉnh lạm phát từ đỉnh năm 1980, đây không phải là điều bất khả thi.

Tín hiệu từ US Mint: Nhớ lại ngày 14/01/2026, Cục Đúc tiền Mỹ (US Mint) – cơ quan độc quyền sản xuất tiền kim loại của nền kinh tế lớn nhất thế giới – đã tạm dừng bán các sản phẩm tiền xu sưu tầm được săn đón như American Silver Eagle vì “giá đầu vào tăng quá nhanh”. Hiện nay, Cục Đúc tiền đã mở cửa bán hàng trở lại, nhưng mức giá niêm yết trông… lạ lắm.

Đầu tháng 1, đồng xu sưu tầm có giá 95 USD/xu 1 ounce. Sau khi mở bán trở lại vào cuối tháng 1, giá mỗi đồng xu đã vọt lên thành 173 USD, tăng 82% so với giá cũ và cao hơn gấp đôi so với giá bạc trên sàn Comex sau phiên lao dốc 30/01.

Tất nhiên đồng xu sưu tầm của Cục Đúc tiền được chế tác rất tinh xảo và số lượng hạn chế, nên giá thường cao hơn nhiều so với giá bạc thỏi thông thường. Nhưng việc giá bán đột ngột tăng tới 82% lên 173 USD trong một lần điều chỉnh giá cho thấy Cục Đúc tiền Mỹ rất quan ngại về chi phí kim loại đầu vào trong năm 2026 nên phải nâng giá để không bị lỗ.

Đồng xu bạc 1 ounce có giá 173 USD. Ảnh: USMint.gov

Thị trường bạc sẽ đi về đâu?

Như chúng tôi đã phân tích, cú sập ngày 30/1 có nguyên nhân trực tiếp từ việc CME Group tăng sốc tỷ lệ ký quỹ (margin) với hợp đồng tương lai bạc, Reuters đưa tin chưa kiểm chứng về việc chính phủ Mỹ từ bỏ kế hoạch áp giá sàn thương mại với khoáng sản, và Tổng thống Trump đề cử ông Kevin Warsh – người có quan điểm diều hâu – làm chủ tịch Fed.

Các nhân tố này có khả năng tác động và thực tế là đã tác động rất mạnh tới giá bạc trong ngắn hạn, làm đảo lộn dòng tiền đầu cơ sử dụng đòn bẩy. Tuy nhiên, đà tăng của bạc trong thời gian qua được thúc đẩy bởi hai động cơ là nhu cầu công nghiệp và vai trò tiền tệ, hiện cả hai động cơ này đều đang hoạt động mạnh mẽ.

Sàn giao dịch nâng margin đến đâu cũng không giúp tăng nguồn cung bạc, các báo đăng tin đồn gì cũng không làm triệt tiêu nhu cầu mua bạc của các tập đoàn sản xuất, thị trường phái sinh Mỹ biến động thế nào cũng không thể khiến Trung Quốc gỡ bỏ hạn chế xuất khẩu bạc, và Kevin Warsh cũng không phải thần thánh mà có thể đảo ngược được vòng xoáy in tiền để tài trợ nợ công của Mỹ, đặc biệt là trong nhiệm kỳ của một vị Tổng thống thích nới lỏng tiền tệ như ông Trump.

Đức Quyền