Ông Tập tham vọng biến đồng Nhân dân tệ thành tiền tệ dự trữ toàn cầu

Ông Tập tham vọng biến đồng Nhân dân tệ thành tiền tệ dự trữ toàn cầu

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đưa ra lời kêu gọi rõ ràng và tham vọng nhất từ trước đến nay về việc biến đồng Nhân dân tệ thành tiền tệ dự trữ toàn cầu. Điều này thể hiện quyết tâm của Bắc Kinh thách thức sự thống trị của đồng USD trong hệ thống tài chính quốc tế.

Chủ tịch Trung Quóc Tập Cận Bình

Trong bài bình luận xuất bản trên tạp chí Qiushi trong ngày 31/01, ông Tập Cận Bình cho biết nước này cần xây dựng một “đồng tiền mạnh”. Đồng tiền này có thể được “sử dụng rộng rãi trong thương mại quốc tế, đầu tư và thị trường ngoại hối, và đạt được địa vị tiền tệ dự trữ”.

Mặc dù vị lãnh đạo Trung Quốc từ lâu đã theo đuổi việc quốc tế hóa nhân dân tệ, những bình luận này đánh dấu định nghĩa rõ ràng nhất của Tập về mục tiêu “đồng tiền mạnh”. Đồng thời, ông cũng vạch ra nền tảng tài chính rộng lớn mà Bắc Kinh cần xây dựng để đạt được tham vọng này.

Theo ông Tập, những nền tảng cần thiết bao gồm một “ngân hàng trung ương mạnh mẽ” có khả năng quản lý tiền tệ hiệu quả, các tổ chức tài chính có sức cạnh tranh toàn cầu và các trung tâm tài chính quốc tế có thể “thu hút vốn toàn cầu và tác động đến việc định giá toàn cầu”.

Đáng chú ý, những bình luận này ban đầu là một phần trong bài phát biểu mà ông Tập đã đưa ra năm 2024 trước các quan chức khu vực hàng đầu, nhưng chỉ được công bố công khai trong tuần này.

Việc công bố những nhận xét này diễn ra trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng bất ổn. Đồng USD đang suy yếu – điều mà Tổng thống Donald Trump tuần trước gọi là “tuyệt vời”. Cùng với đó, sự thay đổi lãnh đạo Fed và căng thẳng địa chính trị, thương mại đã thúc đẩy các ngân hàng trung ương xem xét lại việc nắm giữ tài sản bằng đồng USD.

“Trung Quốc cảm nhận sự thay đổi trật tự toàn cầu rõ ràng hơn trước”, Kelvin Lam, nhà kinh tế cấp cao về Trung Quốc tại Pantheon Macroeconomics, nhận xét. Việc ông Tập nhấn mạnh về đồng Nhân dân tệ phản ánh “những rạn nứt gần đây trong trật tự toàn cầu”, ông phân tích thêm.

Năm 2025, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) Pan Gongsheng đã dự báo trật tự tiền tệ toàn cầu mới. Ông nói với các nhà đầu tư, cơ quan quản lý và quan chức địa phương tại Thượng Hải rằng đồng Nhân dân tệ sẽ cạnh tranh với các đồng tiền khác trong “hệ thống tiền tệ quốc tế đa cực”.

“Bắc Kinh muốn đồng Nhân dân tệ trở thành đồng tiền toàn cầu nghiêm túc – không nhất thiết thay thế đồng USD ngay lập tức, mà là đối trọng chiến lược để hạn chế ảnh hưởng của Mỹ trong trật tự tài chính đang rạn nứt”, Han Shen Lin, Giám đốc quốc gia Trung Quốc tại The Asia Group, phân tích.

Đồng nhân dân tệ đã trở thành đồng tiền tài trợ thương mại lớn thứ hai thế giới kể từ xung đột giữa Nga và Ukraine năm 2022. Tuy nhiên, vai trò của nó trong dự trữ chính thức vẫn còn rất hạn chế.

Theo dữ liệu từ IMF, tính đến quý 3/2025, đồng USD vẫn chiếm khoảng 57% dự trữ toàn cầu, mặc dù đã giảm từ 71% năm 2000. Đồng Euro đứng thứ hai với khoảng 20%, trong khi đồng Nhân dân tệ chỉ đứng thứ 6 với tỷ trọng khiêm tốn 1.93%.

Theo các nhà phân tích, để giới đầu tư toàn cầu và các ngân hàng trung ương nắm giữ nhiều đồng Nhân dân tệ hơn, Trung Quốc cần có tài khoản vốn mở và khả năng chuyển đổi hoàn toàn.

Các đối tác thương mại cũng liên tục yêu cầu Bắc Kinh để đồng Nhân dân tệ tăng giá mạnh hơn. Họ cho rằng đồng tiền này bị định giá thấp, khiến hàng xuất khẩu Trung Quốc rẻ hơn và tạo thặng dư thương mại “khủng” 1.2 ngàn tỷ USD năm ngoái.

Áp lực từ IMF và cộng đồng quốc tế

Cuối năm ngoái, Giám đốc IMF Kristalina Georgieva kêu gọi Trung Quốc khắc phục tình trạng “mất cân bằng” kinh tế. Bà nhấn mạnh tình trạng giảm phát đã “khiến tỷ giá thực tế giảm đáng kể”.

Trước những chỉ trích này, Phó Thống đốc PBOC Zou Lan tháng trước khẳng định nước này không có ý định dùng đồng Nhân dân tệ yếu để có lợi thế thương mại.

Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc tỏ ra chấ thuận với việc đồng Nhân dân tệ tăng giá nhẹ, cho phép đồng Nhân dân tệ tăng mạnh vượt mức 7 đổi 1 USD khi đồng bạc xanh suy yếu. Tuy nhiên, đồng nội tệ Trung Quốc vẫn tiếp tục mất giá so với đồng Euro.

“Mục tiêu cốt lõi của chính sách ngoại hối Trung Quốc là giữ đồng Nhân dân tệ ổn định và bảo tồn vai trò của nó như một kho dự trữ giá trị”, Lam giải thích.

Zhang Jun, Chuyên gia từ China Galaxy Securities, cho rằng việc Trung Quốc tập trung phục hồi tăng trưởng trong nước và phát triển công nghệ mới sẽ giúp đồng Nhân dân tệ tăng giá trong dài hạn.

Ông Han từ Asia Group nhận xét: “Phát biểu của Tập không thể thay đổi thị trường ngoại hối ngay hôm nay, nhưng nó khẳng định xu hướng dài hạn mà nhà đầu tư đã nhận ra”.

“Tóm lại, Bắc Kinh thấy đồng USD không còn hoàn hảo như xưa và sẽ tích cực thúc đẩy đồng tiền của mình”, ông nhận định.

Vũ Hạo