Từng được định giá 18 tỷ USD, biểu tượng ngành kim cương giờ được rao bán với giá 1 tỷ USD

Từng được định giá 18 tỷ USD, biểu tượng ngành kim cương giờ được rao bán với giá 1 tỷ USD

Từng là “ông vua” thống trị ngành kim cương toàn cầu với giá trị hơn 18 tỷ USD, De Beers nay có thể được bán với giá chỉ khoảng 1 tỷ USD, phản ánh cuộc khủng hoảng sâu sắc mà ngành kim cương tự nhiên đang đối mặt.

Theo nguồn tin thân cận, Anglo American đang tiến gần tới thỏa thuận thoái vốn khỏi De Beers sau nhiều tháng tìm kiếm nhà đầu tư. Bên mua được ưu tiên là Global Diamond Consortium (GDC), liên danh do cựu CEO De Beers Gareth Penny đứng đầu, với sự tham gia của chính phủ Namibia và Angola.

Theo nguồn tin thân cận, GDC dự kiến thanh toán 750 triệu USD ngay khi hoàn tất giao dịch, sau đó trả thêm 250 triệu USD ở giai đoạn tiếp theo. Anglo American cũng có thể nhận thêm các khoản thanh toán bổ sung nếu De Beers đạt các mục tiêu kinh doanh sau khi đổi chủ.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và chưa có gì đảm bảo thương vụ sẽ được ký kết theo các điều khoản hiện nay.

Định giá lao dốc sau nhiều năm suy thoái

Thương vụ cho thấy mức sụt giảm mạnh về giá trị của De Beers trong hơn một thập kỷ qua.

Năm 2011, Anglo American mua lại toàn bộ phần sở hữu của gia đình Oppenheimer, qua đó nắm quyền kiểm soát hoàn toàn De Beers trong một thương vụ định giá doanh nghiệp gần 13 tỷ USD. Trước đó, De Beers từng được thị trường định giá trên 18 tỷ USD, khi gần như nắm vị thế thống lĩnh ngành kim cương thế giới.

Tuy nhiên, nhu cầu kim cương tự nhiên suy yếu kéo dài đã buộc Anglo American ba lần ghi giảm giá trị De Beers chỉ trong vòng ba năm. Đến tháng 2 năm nay, giá trị sổ sách của doanh nghiệp chỉ còn 2.3 tỷ USD.

Sau khi hoàn tất thương vụ, GDC dự kiến rót thêm khoảng 500 triệu USD để tái cấu trúc De Beers.

Chiến lược của liên danh là đưa doanh nghiệp quay trở lại tập trung vào hai mảng truyền thống là khai thác và kinh doanh kim cương tự nhiên, thay vì mở rộng sang các lĩnh vực ngoài ngành.

Tuy nhiên, thương vụ vẫn cần nhận được sự đồng thuận của Botswana, quốc gia đang nắm 15% cổ phần De Beers và sở hữu 50% liên doanh Debswana – đơn vị khai thác phần lớn sản lượng kim cương của nước này.

Tổng thống Duma Boko trước đây từng tuyên bố Botswana muốn nắm quyền kiểm soát De Beers. Dù vậy, một số nguồn tin cho biết nước này có thể chấp nhận nâng tỷ lệ sở hữu lên mức cổ đông thiểu số lớn thay vì nắm cổ phần chi phối.

Ngành kim cương đối mặt “cơn bão hoàn hảo”

Việc Anglo American quyết định bán De Beers diễn ra trong bối cảnh ngành kim cương toàn cầu rơi vào giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ.

Nhu cầu hàng xa xỉ tại Trung Quốc suy yếu, sự trỗi dậy nhanh chóng của kim cương nhân tạo (lab-grown diamonds) cùng những bất ổn địa chính trị và thương mại đã khiến giá kim cương tự nhiên liên tục đi xuống.

Anglo American khởi động quá trình bán De Beers sau khi từ chối đề nghị thâu tóm gần 50 tỷ USD từ BHP Group vào đầu năm 2024. Tuy nhiên, việc tìm được bên mua phù hợp không hề dễ dàng khi triển vọng của ngành vẫn còn nhiều thách thức.

Gareth Penny

Người dẫn dắt GDC là Gareth Penny, vốn từng là CEO của De Beers giai đoạn 2005-2010.

Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, ông từng giúp De Beers vượt qua giai đoạn khó khăn bằng cách tạm dừng hoạt động một số mỏ khai thác và huy động khoảng 1 tỷ USD thông qua phát hành quyền mua cổ phiếu.

Dù vậy, nếu thương vụ lần này thành công, ông Penny sẽ phải đối mặt với thách thức lớn hơn nhiều: hồi sinh một biểu tượng của ngành kim cương trong bối cảnh thị trường đang thay đổi mạnh bởi sự cạnh tranh của kim cương nhân tạo và nhu cầu tiêu dùng suy yếu.

Thiên Vân