Áp thuế quan 50% với Canada, ông Trump phát tín hiệu cảnh báo với thế giới

Áp thuế quan 50% với Canada, ông Trump phát tín hiệu cảnh báo với thế giới

Quyết định áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada của Tổng thống Mỹ Donald Trump không chỉ nhắm vào Ottawa mà còn được xem là lời cảnh báo gửi tới toàn bộ các đối tác thương mại của Mỹ rằng họ cũng có thể trở thành mục tiêu tiếp theo. 

Ngày 21/07, ông Trump công bố mức thuế 50% đối với hàng nhập khẩu từ Canada, một trong những mức thuế cao nhất kể từ khi Tòa án Tối cao Mỹ đầu năm nay bác bỏ thẩm quyền áp dụng các gói thuế quan quy mô lớn của chính quyền.

Chính quyền Mỹ cho biết động thái này nhằm đáp trả những rào cản thương mại mà Canada đã duy trì trong nhiều năm. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng quyết định trên còn mang ý nghĩa rộng hơn khi phát đi thông điệp tới các quốc gia khác đang có quan hệ thương mại với Mỹ.

Chính quyền Trump tìm cơ sở pháp lý mới

Sau khi Tòa án Tối cao hạn chế quyền áp thuế rộng rãi của Tổng thống, nhiều chính phủ và doanh nghiệp từng cho rằng nguy cơ Mỹ tiếp tục áp các mức thuế mới đã giảm đáng kể.

Tuy nhiên, động thái mới cho thấy ông Trump có thể đã tìm được một cơ sở pháp lý khác để tiếp tục sử dụng thuế quan như một công cụ gây sức ép.

Lần này, Nhà Trắng viện dẫn một đạo luật thương mại ban hành từ năm 1930, cho phép Tổng thống áp thuế lên tới 50% đối với hàng hóa từ những quốc gia bị cho là có hành vi phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ.

Do đạo luật này chưa từng được sử dụng để áp thuế trước đây, quyết định của ông Trump nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với các thách thức pháp lý.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết mức thuế mới là phản ứng trước việc Canada trả đũa các đợt áp thuế trước đó của Mỹ, tương tự cách Trung Quốc từng thực hiện.

“Đây là hệ quả tự nhiên từ các biện pháp trả đũa của Canada”, ông Greer nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC.

Tiền lệ có thể mở rộng sang các quốc gia khác

Giới chuyên gia nhận định lập luận của chính quyền Trump có thể tạo ra tác động vượt xa phạm vi quan hệ thương mại Mỹ – Canada.

Nếu Washington có thể diễn giải khái niệm “phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ” theo hướng rộng hơn, chính quyền sẽ có thêm cơ sở pháp lý để áp thuế cao đối với bất kỳ quốc gia nào có chính sách mà Mỹ cho là bất lợi.

Đây cũng là cách chính quyền Trump từng sử dụng trước khi Tòa án Tối cao phán quyết rằng Nhà Trắng không thể viện dẫn quyền hạn khẩn cấp về kinh tế để áp đặt các mức thuế diện rộng.

Ông Stephen Brown, Kinh tế trưởng tại Capital Economics, nhận định đạo luật năm 1930 có thể trở thành công cụ để áp thuế đối với nhiều quốc gia khác trong tương lai.

Trước đó, các chuyên gia của Viện Cato cũng từng cảnh báo quy định này có nguy cơ bị lạm dụng bởi một chính quyền theo chủ nghĩa bảo hộ.

Ông Greg Husisian, Luật sư thương mại tại Foley & Lardner, cho rằng các nước vẫn cần xem những lời đe dọa áp thuế của ông Trump là nghiêm túc.

“Động thái này xác nhận rằng Tổng thống Trump sẽ tiếp tục sử dụng nguy cơ áp thuế như một công cụ phục vụ các mục tiêu đối ngoại trong phần còn lại của nhiệm kỳ”, ông nói.

Thỏa thuận thương mại cũng không còn là “lá chắn”

Một điểm đáng chú ý là quyết định mới cũng phá vỡ thông lệ gần đây khi phần lớn hàng hóa đáp ứng quy định của Hiệp định Mỹ – Mexico – Canada (USMCA) vốn được miễn các mức thuế bổ sung.

Điều này làm dấy lên lo ngại rằng ngay cả những hiệp định thương mại đã ký kết cũng có thể không còn đủ để bảo vệ các đối tác trước các quyết định thuế quan từ Washington.

Nếu mức thuế 50% chính thức có hiệu lực từ ngày 19/08 như kế hoạch, tác động cuối cùng có thể sẽ lan tới chính người tiêu dùng Mỹ thông qua giá hàng hóa tăng cao, trong bối cảnh chi phí năng lượng và nhiều mặt hàng thiết yếu khác vẫn đang ở mức cao.

Vương Đông