Kevin Warsh và phép thử đầu tiên ở Fed

Kevin Warsh và phép thử đầu tiên ở Fed

Tân Chủ tịch Fed sẽ được đánh giá qua tính độc lập và khả năng điều hành, theo binh luận của tờ Financial Times.

Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh

Tuần này, ông Kevin Warsh sẽ chủ trì cuộc họp chính sách tiền tệ đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trong 4 năm tới, những quyết định của ông tại ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới sẽ không chỉ định hình triển vọng kinh tế mà còn ảnh hưởng đến hướng đi tương lai của chính Fed.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phá vỡ nhiều thông lệ kéo dài hàng thập kỷ khi liên tục chỉ trích người tiền nhiệm Jerome Powell vì không hạ lãi suất. Trong phiên điều trần phê chuẩn, ông Warsh cũng liên tục phải đối mặt với các câu hỏi liên quan đến mức độ trung thành với Tổng thống Trump.

Giờ đây, khi đã chính thức đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Fed, ông có cơ hội chứng minh bản thân. Ông cần đặt sự ổn định dài hạn của thị trường lên trên những lợi ích chính trị ngắn hạn.

Trong điều kiện bình thường, cuộc họp Fed tuần này có lẽ sẽ không quá đáng chú ý. Tuy nhiên, những tuần gần đây, thị trường lao động Mỹ tiếp tục cho thấy những tín hiệu lạc quan, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 4.2% so với cùng kỳ năm trước – mức cao nhất trong vòng 3 năm.

Theo Financial Times, ông Warsh sẽ được đánh giá cao hơn nếu bỏ phiếu cùng đa số thành viên Fed, vốn được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất thay vì cắt giảm. “Đây không chỉ là cách diễn giải hợp lý nhất đối với các dữ liệu kinh tế hiện tại mà còn là tín hiệu cho thấy ông cam kết bảo vệ tính độc lập của thể chế”, trích từ tờ Financial Times.

Cuộc họp và buổi họp báo tuần này sẽ thiết lập kỳ vọng của thị trường đối với toàn bộ nhiệm kỳ của ông.

Ông Warsh có đầy đủ khả năng và trách nhiệm để hành động độc lập. Ngay cả khi bất đồng với Tổng thống Trump, việc cách chức ông cũng không hề dễ dàng, như những nỗ lực bất thành nhằm vào Thống đốc Fed Lisa Cook và cựu Chủ tịch Jerome Powell trước đây đã cho thấy.

Một Kevin Warsh độc lập sẽ như thế nào?

Trong năm qua, ông Warsh nhiều lần nhấn mạnh vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc làm dịu áp lực lạm phát. Ông cũng thường viện dẫn các thước đo lạm phát cơ bản như chỉ số “trimmed mean” – loại bỏ những biến động giá cực đoan để phản ánh xu hướng giá cả nền tảng – vốn cho thấy áp lực lạm phát thấp hơn so với các chỉ số truyền thống. Cùng với đó, ông liên tục phát đi tín hiệu ủng hộ việc nới lỏng chính sách tiền tệ thông qua các đợt cắt giảm lãi suất.

Giọng điệu “bồ câu” đó rõ ràng là điều mà Tổng thống Trump muốn nghe.

Tuy nhiên, ông Warsh hoàn toàn có thể thay đổi quan điểm khi đã ngồi vào chiếc ghế Chủ tịch Fed. Một số người cho rằng lập trường mềm mỏng trước đây có thể chỉ mang tính chiến thuật nhằm giúp ông thuận lợi hơn trong quá trình được bổ nhiệm.

Thực tế, ông Warsh từng thể hiện cả quan điểm “diều hâu” lẫn “bồ câu” trong các giai đoạn khác nhau.

Dưới thời Tổng thống Barack Obama, ông là một trong những tiếng nói cứng rắn nhất trong Fed, liên tục thúc đẩy việc nâng lãi suất sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và phản đối các chương trình mua trái phiếu quy mô lớn.

Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, khi tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục, ông Warsh và Stanley Druckenmiller – từng là sếp của Warsh – lại phản đối việc Fed tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.

Khi Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 9/2024 dưới thời Tổng thống Joe Biden sau khi lạm phát đã hạ nhiệt, ông Warsh lại gọi quyết định này là “khó hiểu”.

Những thay đổi trong quan điểm đó làm dấy lên lo ngại rằng lập trường chính sách của ông có thể mang màu sắc chính trị. Điều quan trọng là nhiệm kỳ của ông với tư cách Chủ tịch Fed không bị chi phối bởi các yếu tố đảng phái như vậy.

Những thách thức lớn phía trước

Ngay cả khi duy trì được sự cân bằng trong điều hành, ông Warsh vẫn phải đối mặt với một môi trường kinh tế đầy khó khăn.

Rủi ro lạm phát đã hiện hữu ngay cả trước khi giá dầu tăng vọt vì xung đột Iran. Trong khi đó, AI có thể khiến tỷ lệ thất nghiệp tăng lên hoặc thậm chí làm suy yếu nhu cầu tiêu dùng trong dài hạn.

Ông Warsh cũng nhiều lần khẳng định ủng hộ việc thu hẹp bảng cân đối kế toán trị giá 6,700 tỷ USD của Fed.

Tuy nhiên, quá trình thắt chặt định lượng (QT) có thể gây ra những cú sốc thanh khoản và sẽ không dễ thực hiện trong bối cảnh thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn.

Là người hoài nghi đối với chính sách định hướng tương lai (forward guidance), ông Warsh được cho là đang cân nhắc loại bỏ biểu đồ “dot plot” – công cụ thể hiện dự báo lãi suất của các quan chức Fed.

Sự thay đổi này có thể giúp Fed linh hoạt hơn trong hoạch định chính sách, nhưng đồng thời cũng làm giảm tính minh bạch đối với thị trường.

Trên hết, ông Warsh cần thể hiện hình ảnh một nhà điều hành ổn định, khách quan và nhất quán trong giai đoạn nhiều biến động.

Thị trường sẽ là vị giám khảo cuối cùng

Nhiệm kỳ của ông Warsh sẽ không được đánh giá bởi các bài bình luận hay các chuyên gia kinh tế, mà bởi tiếng nói khắc nghiệt nhất: Thị trường tài chính.

Ông từng chỉ trích các thế hệ lãnh đạo Fed trước đây vì quá tập trung vào dữ liệu quá khứ mà chưa dành đủ sự quan tâm cho việc xây dựng uy tín thể chế.

Giờ đây, uy tín đó nằm trong chính tay ông. Ông Kevin Warsh sẽ có cơ hội xây dựng nó – hoặc đánh mất nó.

Vũ Hạo