Apple, Berkshire Hathaway và giá trị của sự kiên nhẫn

Apple, Berkshire Hathaway và giá trị của sự kiên nhẫn

Greg Abel, CEO mới của Berkshire Hathaway, đã mở đầu bức thư đầu tiên gửi cổ đông bằng cách nhắc đến người tiền nhiệm Warren Buffett: “Kỷ luật, sự kiên nhẫn và khả năng phán đoán là những yếu tố định hình phong cách đầu tư của Warren”.

Tuần trước, John Ternus cũng dùng cuộc họp đầu tiên với nhà đầu tư trên cương vị CEO tương lai của Apple để ca ngợi người tiền nhiệm với những phẩm chất tương tự: “sự thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng và kỷ luật trong các quyết định tài chính”.

Sự tương đồng gần như tuyệt đối này không phải ngẫu nhiên. Berkshire Hathaway và Apple là hai trong số những doanh nghiệp tiêu biểu nhất cho triết lý coi sự kiên nhẫn là một chiến lược cốt lõi.

Tuy nhiên, tác động của “sự kiên nhẫn” lên tương lai của hai công ty lại rất khác nhau, và hai vị lãnh đạo mới cũng đang đối mặt với những bài toán hoàn toàn riêng biệt.

CEO tương lai của Apple John Ternus (trái) và tân CEO Berkshire Hathaway Greg Abel. Berkshire Hathaway và Apple là hai đại diện tiêu biểu nhất cho việc coi sự kiên nhẫn là một chiến lược doanh nghiệp

Tại Berkshire Hathaway, sự kiên nhẫn thể hiện rõ trên bảng cân đối kế toán: Tập đoàn hiện nắm giữ gần 380 tỷ USD tiền mặt ròng, tương đương khoảng 30% tổng tài sản – tăng mạnh so với mức chỉ khoảng 10% cách đây một thập kỷ.

Greg Abel cho biết ông “không nóng vội triển khai vốn vào các cơ hội kém chất lượng” nhưng hiểu rằng “sẽ có những biến động thị trường cho phép chúng tôi hành động trở lại”.

Nói cách khác, Berkshire sẽ tiếp tục đứng ngoài cuộc chơi cho tới khi xuất hiện cơ hội đủ hấp dẫn mới đặt cược lớn.

Sự kiên nhẫn của Apple cũng thể hiện trên bảng cân đối kế toán: Công ty đang nắm khoảng 64 tỷ USD tiền mặt ròng, dù trước đó theo đuổi chính sách đưa lượng tiền mặt về mức trung lập.

Tuy nhiên, khía cạnh “kiên nhẫn” có ảnh hưởng sâu rộng hơn lại nằm ở chiến lược AI của công ty.

Khác với nhiều “ông lớn” công nghệ, Apple không chi hàng chục tỷ USD mỗi quý để chạy đua xây dựng trung tâm dữ liệu. Trong 4 quý gần nhất, chi tiêu vốn của hãng chỉ tương đương khoảng 10% so với Microsoft hay Alphabet.

Cách tiếp cận này thực ra không mới. Trong mảng tìm kiếm, Apple từng không chọn đối đầu trực diện với Google như Microsoft, mà tập trung kiểm soát “cửa ngõ” quan trọng nhất – thiết bị cá nhân – rồi để Google trở thành công cụ tìm kiếm mặc định.

Với AI, Apple dường như đang lặp lại chiến lược đó: Xây dựng các thiết bị đủ mạnh để xử lý ngay trên máy, qua đó trở thành nền tảng cho các dịch vụ AI của bên thứ ba, thay vì trực tiếp gánh chi phí khổng lồ cho hạ tầng và mô hình như các đối thủ.

Chiến lược cốt lõi vẫn không thay đổi: Chờ đợi thời điểm và cơ hội thực sự rõ ràng, thay vì chạy theo mọi làn sóng công nghệ đang “nóng”.

Kể từ khi iPod ra mắt năm 2001, sản phẩm cốt lõi của Apple về cơ bản không thay đổi nhiều: Một thiết bị điện toán cá nhân nhỏ gọn, luôn kết nối mạng, với trải nghiệm người dùng vượt trội.

Không thể phủ nhận rằng sự kiên nhẫn đã mang lại thành công lớn cho cả Berkshire Hathaway và Apple – hiện lần lượt là công ty có giá trị vốn hóa lớn thứ 10 và thứ 3 thế giới.

Tuy nhiên, sự kiên nhẫn cũng đi kèm những rủi ro nhất định.

Với Berkshire Hathaway, thách thức nằm ở việc thị trường đã thay đổi, khiến những “cơ hội biến động lớn” mà Greg Abel đang chờ đợi ngày càng trở nên hiếm và khó khai thác hơn.

Thực tế, đây vốn luôn là một cuộc chơi không dễ. Một trong những thời điểm được xem là lý tưởng nhất để đầu tư vào Berkshire Hathaway trong quá khứ là giai đoạn đỉnh năm 2007, khi nhiều đối thủ sử dụng đòn bẩy quá mức và mở rộng quá nhanh.

Trong 10 năm sau đó, Berkshire Hathaway đã vượt hiệu suất của chỉ số S&P 500 khoảng 1.4 điểm phần trăm mỗi năm.

Tuy nhiên, trong gần 20 năm kể từ thời điểm đó, Berkshire Hathaway lại hoạt động kém hơn chỉ số khoảng gần 1 điểm phần trăm mỗi năm – và nếu tính từ đáy thị trường năm 2009, mức chênh lệch còn lớn hơn.

Một phần nguyên nhân là môi trường hiện tại đã thay đổi đáng kể. Thị trường đang tràn ngập thanh khoản, tất cả đều sẵn sàng chờ đợi và tận dụng cơ hội khi khủng hoảng xảy ra. Trong bối cảnh đó, khả năng Berkshire Hathaway tìm được những “cú đặt cược” đủ lớn để vượt trội trong thời gian dài có thể sẽ ngày càng hạn chế.

Với Apple, rủi ro khó nhìn thấy hơn, nhưng không phải là không tồn tại.

Hiện tại, Apple gần như kiểm soát tuyệt đối điểm phân phối của các dịch vụ công nghệ tiêu dùng, đặc biệt ở phân khúc cao cấp. Với khoảng 2.5 tỷ thiết bị đang hoạt động, hãng đã xây dựng một hệ sinh thái khiến việc rời bỏ trở nên rất bất tiện đối với người dùng.

Tuy nhiên, mối lo lớn nằm ở khả năng AI có thể làm thay đổi “điểm phân phối” này – tương tự cách internet di động đã tái định hình toàn bộ ngành công nghệ cách đây hai thập kỷ.

Điều đó sẽ diễn ra như thế nào thì chưa ai biết chắc.

Tuy nhiên, nếu Apple để các đối thủ dẫn dắt các công nghệ AI cốt lõi, trong khi vẫn đặt cược rằng quyền kiểm soát điểm phân phối sẽ đủ để duy trì vị thế, hãng có nguy cơ bị tụt lại phía sau trong một cuộc cách mạng công nghệ mang tính bước ngoặt.

Khi tiếp quản vị trí lãnh đạo, Greg Abel và John Ternus có thể nhìn nhận rủi ro mà doanh nghiệp của mình đối mặt từ góc độ quy mô.

Với Berkshire Hathaway, quy mô quá lớn khiến việc tạo ra lợi nhuận vượt trội trở nên khó khăn hơn, do số lượng cơ hội đầu tư đủ lớn để tạo khác biệt ngày càng hạn chế. Tuy nhiên, chính quy mô và sự kiên nhẫn này cũng giúp công ty trở nên an toàn hơn. Berkshire Hathaway buộc phải đa dạng hóa và dù có thể không vượt trội trong cả chu kỳ, vẫn có xu hướng thể hiện tốt trong những giai đoạn khó khăn, như năm 2022.

Trong khi đó, với Apple, quy mô và sự kiên nhẫn mang lại lợi thế về chi phí và giúp hệ sinh thái trở nên gắn bó chặt chẽ với người dùng. Nhưng chính điều này cũng có thể trở thành điểm yếu nếu một cuộc cách mạng công nghệ thực sự làm thay đổi cách người dùng tiếp cận và sử dụng dịch vụ.

Vũ Hạo