90,000 nhân viên Samsung dọa đình công, sản xuất chip có thể bị gián đoạn

90,000 nhân viên Samsung dọa đình công, sản xuất chip có thể bị gián đoạn

Công đoàn lớn nhất tại Samsung Electronics (Hàn Quốc) cảnh báo có thể làm gián đoạn sản xuất chip khi các thành viên đang tiến hành bỏ phiếu về kế hoạch đình công vào tháng 5/2026, theo chia sẻ của lãnh đạo công đoàn với Reuters.

Một cuộc đình công tại nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới có thể khiến tình trạng thắt chặt nguồn cung bán dẫn toàn cầu trở nên nghiêm trọng hơn, trong bối cảnh nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng mạnh. Điều này có thể lan rộng ảnh hưởng sang nhiều ngành, từ ô tô, máy tính đến điện thoại thông minh.

“Tôi cho rằng sẽ có gián đoạn sản xuất,” ông Choi Seung-ho, Chủ tịch Công đoàn Samsung Electronics (SELU), nói. “Nếu đình công xảy ra, điều này gần như là không thể tránh khỏi”.

Trong tổng số 125,000 nhân viên tại Hàn Quốc, có khoảng 90,000 lao động công đoàn đủ điều kiện tham gia bỏ phiếu, với quá trình kéo dài đến ngày 18/03.

Nếu không đạt được thỏa thuận, công nhân dự kiến sẽ đình công trong 18 ngày kể từ ngày 21/05, theo ông Choi. Ông cho biết động thái này có thể ảnh hưởng tới khoảng một nửa sản lượng tại tổ hợp bán dẫn quy mô lớn của Samsung ở Pyeongtaek, phía nam Seoul.

Một quan chức Samsung giấu tên cảnh báo rằng ngay cả một cuộc đình công quy mô nhỏ cũng có thể làm tổn hại niềm tin của khách hàng và phải mất nhiều năm để khôi phục.

Người phát ngôn Samsung cho biết công ty sẽ tiếp tục đối thoại với người lao động “một cách chân thành”.

Làn sóng bất mãn gia tăng

Theo ông Choi, sự bất mãn của nhân viên Samsung về khoảng cách thu nhập so với các đối thủ lớn đã khiến số lượng thành viên công đoàn tăng mạnh, đặc biệt sau khi SK Hynix chấp nhận cải thiện chế độ đãi ngộ vào tháng 9.

“Ngành chip đang bùng nổ, nhưng lợi ích không đến được với chúng tôi. Đó là lý do chúng tôi phải đấu tranh”, ông nói.

Trong 3 tháng qua, hơn 100 nhân viên công đoàn đã rời Samsung để chuyển sang các công ty như SK Hynix – nơi đã nâng trần tiền thưởng và phân bổ 10% lợi nhuận hoạt động cho quỹ thưởng.

Công đoàn Samsung đang yêu cầu tăng 7% lương cơ bản, xóa bỏ trần thưởng hiệu suất ở mức 50% lương năm, đồng thời thiết lập quỹ thưởng dựa trên lợi nhuận hoạt động để thay thế cơ chế mà công đoàn cho là lỗi thời và thiếu minh bạch.

Samsung ghi nhận lợi nhuận quý 4/2025 ở mức kỷ lục, và các nhà phân tích dự báo lợi nhuận hoạt động cả năm có thể tăng hơn 4 lần, vượt 200 nghìn tỷ Won (134 tỷ USD) trong năm nay.

Trong một bản ghi nhớ nội bộ đầu tháng này, công ty cho biết đã đưa ra các đề xuất đãi ngộ “chưa từng có” nhằm đạt thỏa thuận lương cho năm 2026.

Đề xuất của công ty bao gồm tăng lương 6.2% và thưởng đặc biệt cho nhân viên mảng chip nhớ tương đương 100% lương cơ bản cho mỗi 100 nghìn tỷ Won lợi nhuận hoạt động hàng năm.

“Do hoạt động kinh doanh bán dẫn có biến động lớn theo điều kiện thị trường, Samsung phân bổ lợi nhuận hoạt động một cách cân bằng giữa đầu tư tương lai, lợi ích cổ đông và thu nhập của nhân viên”, người phát ngôn cho biết.

Áp lực cạnh tranh nhân sự

Samsung chỉ bắt đầu đối mặt với rủi ro đình công từ năm 2024, sau khi Chủ tịch Jay Y. Lee cam kết chấm dứt chính sách “không có công đoàn” vào năm 2020.

Theo ông Seo Ji-yong, Giáo sư quản trị kinh doanh tại Đại học Sangmyung, việc thiếu kinh nghiệm trong quan hệ lao động có thể khiến Samsung gặp bất lợi trong các cuộc đàm phán hiện nay.

“Nếu ban lãnh đạo vẫn giữ tư duy cũ và phớt lờ yêu cầu của công đoàn, tranh chấp có thể làm suy yếu đà tăng trưởng lợi nhuận của Samsung”, ông nhận định.

Theo SELU, một kỹ sư bộ phận chip của Samsung với mức lương cơ bản 76 triệu Won chỉ nhận khoảng 38 triệu won tiền thưởng hiệu suất năm 2025 – chưa bằng 1/3 so với mức thưởng của nhân viên SK Hynix có thu nhập tương đương.

Khoảng cách này có thể còn nới rộng nếu cơ chế thưởng hiện tại không thay đổi.

“Nếu chúng tôi là số một, chúng tôi phải được đối xử như số một”, ông Choi nói. “Điều đó sẽ tạo động lực làm việc và nâng cao năng lực cạnh tranh của Samsung.”

Ngoài ra, ông cho biết Tesla cũng đang tích cực thu hút các kỹ sư thiết kế chip của Samsung bằng những đề nghị hấp dẫn.

Tháng 2 vừa qua, CEO Tesla Elon Musk đã kêu gọi kỹ sư ngành chip tại Hàn Quốc ứng tuyển, trong bối cảnh hãng đẩy mạnh phát triển chip AI cho xe tự lái và robot hình người.

Vương Đông